DEN HAAG - De Gezondheidsraad pleit ervoor het protocol dat artsen voorschrijft hoe ze bij een patiënt de hersendood moeten vaststellen, aan te passen aan nieuwe technieken die daarvoor beschikbaar zijn gekomen. Dat staat in een dinsdag verschenen advies.

Het protocol hoort bij de Wet op de orgaandonatie. Bij potentiële donoren met onherstelbare en dodelijke hersenschade moeten artsen de hersendood constateren voordat ze organen kunnen uitnemen.

Medicijnen

Volgens het huidige protocol is het niet goed mogelijk om de hersendood vast te stellen bij patiënten met ernstig hersenletsel die, om verdere schade te beperken, medicijnen krijgen die de hersenfunctie dempen. In zo'n geval moet soms dagen gewacht worden tot die medicijnen zijn uitgewerkt om de hersenactiviteit te meten en een eventuele hersendood vast te stellen. Al die tijd wordt de patiënt beademd en blijft het hart kloppen.

Met nieuwe technieken kan dat volgens de Gezondheidsraad inmiddels wel op "veilige, weinig belastende wijze" en veel sneller. Transcranieel Doppleronderzoek (TCD) en CT-angiografie (CTA) kunnen samen met maximale zekerheid een blijvende doorbloedingsstilstand in de hersenen aantonen, aldus het advies.

Maatstaf

Als zo'n doorbloedingsstilstand lang genoeg heeft geduurd, staat die gelijk aan hersendood. De Gezondheidsraad vindt dertig minuten een ruime en veilige maatstaf.

Bij jonge kinderen kunnen de twee technieken samen in de plaats komen van de nu vereiste, tijdrovende herhaling van het onderzoek om de hersendood vast te stellen.

Nabestaanden

Zowel de Nederlandse Transplantatiestichting als de Nierstichting hopen dat het advies van de Gezondheidsraad overgenomen wordt. Ze zijn blij met de nieuwe methode die minder belastend is voor nabestaanden. Bovendien is het met deze methode makkelijker om eventuele wensen om organen te doneren te honoreren voor deze patiënten bij wie de hersendood lastig is vast te stellen.

Tot nu toe was het alternatief om een zogenoemde non-heart-beating procedure te volgen. Daarbij wordt alle apparatuur uitgezet tot de patiënt is overleden om daarna weer alles in werking te stellen om de nieren in goede staat te houden.

Op kleine schaal gebeurt dit inmiddels ook met leverdonaties en sinds kort ook longdonaties, maar bij hartdonaties is dit niet mogelijk.