AMSTERDAM - Het uitstrijkje zou wel eens tot het verleden kunnen gaan behoren. Een test op de aanwezigheid van het Humaan Papilloma Virus (HPV), de voornaamste oorzaak van het ontstaan van de ziekte, is veel betrouwbaarder om voorstadia van baarmoederhalskanker aan te tonen.

Dat blijkt uit een Europese studie die is verschenen in het aprilnummer van het tijdschrift International Journal of Cancer.

Een van de onderzoeken waarop het artikel is gebaseerd heeft plaatsgevonden aan het VU Medisch Centrum in Amsterdam. Prof.dr. C. Meijer, hoogleraar pathologie, verwacht dat de test op HPV het uitstrijkje, dat vrouwen tussen de 30 en 60 om de vijf jaar ondergaan, kan vervangen.

Helemaal zeker is hij nog niet, omdat hij nog bezig is met de laatste verwerking van de resultaten van een onderzoek waarbij de test en het uitstrijkje met elkaar vergeleken zijn.

Combinatie

Het zou ook kunnen dat de test en het uitstrijkje in combinatie gebruikt kunnen worden. Maar Meijer voorspelt al wel dat door gebruik van de HPV-test screening op baarmoederhalskanker een derde goedkoper kan worden omdat er gerichter getest kan worden. "Vrouwen hoeven minder vaak in de stoel."

Uit het artikel in het International Journal of Cancer blijkt uit het onderzoek onder 60.000 vrouwen dat een test op het virus voor 96 procent betrouwbaar is, het uitstrijkje gemiddeld voor 53 procent. De HPV-test toont de aanwezigheid aan van het virus. Bij het uitstrijkje wordt gezocht naar afwijkingen in cellen, die veroorzaakt worden door het virus en die kunnen duiden op een voorstadium van baarmoederhalskanker.

Betrouwbare conclusies

Nadelen van het uitstrijkje zijn onder meer dat de resultaten niet altijd even objectief zijn en dat de methode vaak herhaald moet worden om tot betrouwbare conclusies te leiden. Bovendien wijst het uitstrijkje nogal eens uit dat er niks aan de hand is, terwijl er werkelijkheid wel afwijkingen aan cellen zijn. De HPV-test geeft sneller en betrouwbaarder uitsluitsel.

Op dit moment is er een Amerikaanse test op de markt. Ook het VU Medisch Centrum heeft een HPV-test waarvan klinisch is aangetoond dat die werkt, maar die is nog niet commercieel ontwikkeld.

Vaccin

Overigens werken twee bedrijven ook aan de ontwikkeling van een vaccin dat baarmoederhalskanker kan voorkomen. Dat betekent niet dat screening overbodig zou worden. Het vaccin richt zich op twee HPV-types die verantwoordelijk zijn voor 60 tot 70 procent van de gevallen van baarmoederhalskanker.