MONTREAL - Op de klimaattop in het Canadese Montreal is het startschot gegeven voor gesprekken over verdergaande klimaatafspraken tegen de opwarming van de aarde. Uren later dan voorzien sloot de Canadese conferentievoorzitter Dion zaterdagmorgen de top af, de resultaten opsommend maar vooral vooruitblikkend. "We hebben een wegkaart voor de toekomst, het Montreal-actieplan." In mei 2006 vinden de eerste gesprekken plaats.

Dion moest echter alle zeilen bijzetten om de top te redden. De Amerikanen, die de afgelopen dagen schermden met een veto, haalde hij binnenboord met toezeggingen. Op de valreep deden de Russen moeilijk, maar ook die stelde Dion tevreden.

Vanaf volgend jaar zal in werkgroepen gesproken worden over de vraag hoe het toekomstige klimaatbeleid eruit moet zien. Belangrijk is dat alle landen, de VS en de ontwikkelingslanden incluis, daarbij worden betrokken.

Kyoto-protocol

Van Geel had harde afspraken "op korte termijn" gewild, "want klimaatverandering wacht niet tot 2012". Dan loopt het Kyoto-protocol af, dat industrielanden verplicht tot vermindering van de uitstoot van broeikasgassen.

De Amerikanen doen daar niet aan mee. Alles wat zweemt naar verplichtende afspraken, wijzen ze af. Met toezeggingen dat geen onderhandelingen maar gesprekken worden gevoerd, stelde Dion hen tevreden.

De Kyoto-landen gaven zichzelf in Montreal de opdracht te gaan praten over de periode na 2012. Op zich was dat niet bijzonder. In het protocol staat immers dat dat ten minste zeven jaar van tevoren moet gebeuren.

Milieugroepen hopen dat de dialoog bruggen slaat tussen de VS en de Kyoto-landen en dat Washington weer terugkeert in het Kyoto-kamp als president Bush in januari 2009 plaats maakt voor zijn opvolger.

Russen

Als een duveltje uit een doosje deden op het laatst de Russen nog moeilijk. Ze koppelden toekomstige bindende afspraken voor rijke landen aan vrijwillige reductiedoelen voor alle landen. De ontwikkelingslanden weigerden dat, bang als zij waren dat zij dan zouden vastzitten aan verplichte doelstelllingen.

De onvermoeibare Dion vond ook daar een (procedurele) oplossing voor. Een lange rij sprekers, onder wie Van Geel, had wel al de Russen in het holst van de nacht bijkans gesmeekt de top niet te blokkeren.

Ontbossing

Montreal leverde nog enkele andere resultaten op. Er komt een fonds voor de armste landen om activiteiten te financieren om de risico's van klimaatverandering op te vangen. Ook zal de ontbossing in ontwikkelingslanden tegengegaan worden. Binnen twee jaar moeten concrete plannen op tafel liggen. Ontbossing veroorzaakt 20 procent van de totale CO2-uitstoot. Jaarlijks wordt 13 miljoen hectare bos vernietigd, een gebied drie keer zo groot als Nederland.

Volgens Milieudefensie veroorzaakten vooral de ontwikkelingslanden voor een "politieke aardverschuiving" door zich tegen de verwachting in te verplichten tot een grotere rol in de strijd tegen broeikasgassen. "Montreal hoort nu bij de historische klimaattoppen van Rio de Janeiro (1992) en Kyoto (1997)."