Vrijdag 19 augustus 2022 | Het laatste nieuws het eerst op NU.nl

Wetenschappers vermoeden dat insecten in staat zijn om pijn te voelen

Insecten kunnen mogelijk pijn ervaren én hieronder lijden. Dat schrijven onderzoekers in het wetenschappelijke tijdschrift Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences na bestudering van meerdere onderzoeken. Het insectenbrein zou beschikken over dezelfde 'hersencontroles' die mensen en zoogdieren gebruiken als ze pijn voelen.
Door Georgia Oost

In de studie, die vorige week werd gepubliceerd, schrijven wetenschappers dat insecten "mogelijk lichamelijke reacties en hersencontroles vertonen als ze pijn hebben, en die ook kunnen negeren om te overleven".

Insecten vertonen volgens de onderzoekers complexe reacties op nociceptie. Dat is het vermogen om weefselbeschadiging waar te nemen. Nociceptie zorgt er in de basis voor dat mensen en dieren een reflexreactie hebben als ze iets pijnlijks ervaren, zoals het snel terugtrekken van je hand als je iets heets aanraakt.

"Reflexen bestaan bij relatief eenvoudige dieren als wormen en hoeven niet meteen te betekenen dat ze dan pijn lijden", zei hoofdauteur van het artikel Matilda Gibbons eerder tegen het tijdschrift Newsweek. Gibbons en haar medeauteurs besloten dan ook te onderzoeken of insecten in staat zijn om daadwerkelijk pijn te voelen.

'Aannemelijk dat insecten pijn voelen'

Organismes zoals zoogdieren vertonen naast die basale reflexreacties ook zogeheten hersencontroles bij nociceptie, zoals een zenuwrespons die wordt ervaren als pijn. Dat helpt het dier passend te reageren op de situatie die weefselschade veroorzaakt en zo de eigen overlevingskansen te verhogen.

Een andere bekende reactie op nociceptie is dat een lichaam opiaten aanmaakt, die een dier in staat stellen pijn tijdelijk te negeren als dat juist zorgt voor betere kansen op overleving. Een voorbeeld daarvan is een menselijke soldaat die ondanks zware verwondingen een tijdlang kan doorvechten.

Na bestudering van meerdere insecten werd ontdekt dat ook het insectenbrein over hersencontroles beschikt die de reacties op pijn dempen.

"We kunnen deze dieren niet vragen naar hun pijn en kunnen ook niet aan hun gezichtsuitdrukkingen zien of ze pijn hebben, wat bij bijvoorbeeld honden wel kan", legt Gibbons uit. "Maar de aanwezigheid van de hersencontroles die we hebben ontdekt, maakt het zeer aannemelijk dat insecten pijn ervaren."

Onderzoek heeft mogelijk invloed op menselijke consumptie

De bevindingen van de onderzoekers hebben mogelijk ook invloed op ethisch vlak. "Insecten worden namelijk vaak blootgesteld aan pijnlijke stoffen, in bijvoorbeeld de landbouw of onderzoeken, en ervaren hier waarschijnlijk ook pijn door", schrijven de onderzoekers.

Ze verwijzen ook naar de stijgende populariteit van het eten van insecten. "De Verenigde Naties adviseren al langer om van de traditionele veeteelt over te stappen naar de kweek van insecten voor menselijke consumptie."

Maar dat deed de VN in de veronderstelling dat insecten hier niet onder lijden, schrijven de onderzoekers. "We moeten voorkomen dat we opnieuw ethische fouten maken, zoals bij massale legbatterijen met kippen, maar dit keer bij insecten. Mensen moeten begrijpen dat insecten in staat zijn om pijn te ervaren en hieronder lijden."


Lees meer over:
Wetenschapinsecten

Aanbevolen artikelen