Wat spookt je kat uit als het luikje dichtklapt achter zijn staart? En waarom poepen ze toch vooral zo graag bij de buren? Claudia Vinke, gedragsbioloog aan de Universiteit Utrecht, schetst het kattenleven buiten de deur.

Weet jij hoe je een huisdier gelukkig houdt? Doe de test van Quest!

"In het wild zijn katten net leeuwen", vertelt Vinke. "Leeuwinnen hebben ieder een eigen territorium. Poezen hebben in het wild een leefgebied van ongeveer 1 hectare." Rond de jachtgebieden van zo'n drie of vier poezen zwerft doorgaans één kater. Een wilde kater heeft dus eerder een territorium van 4 of 5 hectare.

Het centrum van het leefgebied is het kernterritorium van een kat, legt Vinke uit. Dit is de plek waar de kat zijn vangsten heen brengt of waar een poes haar nest verzorgt. Het is ook de plek om te slapen. "Hier wil een kat zich veilig kunnen afzonderen."

Voor een huispoes is het huis het kernterritorium. "En het jachtgebied is doorgaans de tuin met een paar straten rond het huis", zegt Vinke. "Een kater loopt gemiddeld wat verder van huis dan een poes. Net als in de natuur."

Poezen spelen een slim spelletje

Een kattenleven kent ook gevaar. Net als een leeuw zal een kater de jongen doodbijten van poezen die hij niet gedekt heeft. Om daarna de poezen zelf te dekken zodat alleen zijn eigen lijn blijft voortbestaan. Als er meerdere katers in de buurt zijn, spelen de poezen een slim spel. Ze laten zich door zoveel mogelijk katers dekken. Zo voorkomen de vrouwtjes dat de mannetjes de kittens doden. Want het kunnen zomaar hun eigen kinderen zijn.

Verwante poezen kunnen een kernterritorium delen, maar ze zullen tijdens de jacht allemaal hun eigen leefgebied afstruinen. Anders dan leeuwinnen zullen poezen nooit samen gaan jagen. En loopt er weinig voedsel rond, dan is het ieder voor zich.

Wachtende pers bij Downing Street vermaakt door jagende kat
27
Wachtende pers bij Downing Street vermaakt door jagende kat

Even poepen bij de buren

Mensen dwingen de katten om dichter op elkaar te wonen dan ze in de natuur doen. Vinke ziet dat veel huisdieren zich goed aanpassen aan het leven dicht op elkaar.

"Daar moet wel bij gezegd worden dat katten elkaar in het kernterritorium veel stress kunnen bezorgen. Meerdere beesten in één huishouden gaat lang niet altijd goed. Vooral niet als ze geen familie zijn van elkaar."

Katten zijn meesters in elkaar vermijden

Gelukkig verzinnen katten verschillende manieren om elkaar te vermijden. Met geuren laten de dieren elkaar weten wanneer ze ergens zijn geweest. Door te 'sproeien' bijvoorbeeld. De sproei is een sterk geurend urinemengsel. Het is de graffiti van de kat: "ik was hier!" Ook bakenen katten de randen van hun leefgebied af met grote drollen. Zo'n drol werkt als grenspaal.

Daarom hebben buurtbewoners eerder last van poep in de tuin dan de eigenaar. "In het kernterritorium begraaft een kat zijn drollen." Wel zo netjes aangezien ie er ook eet en slaapt. Met het begraven van de poep voorkomen de dieren dat ze last krijgen van ziektes en infecties. Het verklaart waarom een huiskat thuis gemakkelijk in de kattenbak poept.

Zwerfkat sprint over de finish tijdens een atletiekwedstrijd in Turkije
34
Zwerfkat sprint over de finish tijdens een atletiekwedstrijd in Turkije

Kijken, kijken, niet bijten

Katten vermijden van nature conflicten. "Ze kunnen elkaar urenlang dreigend aankijken zonder tot de aanval over te gaan', vertelt Vinke. Ze vermoedt dat de dieren dit doen omdat ze zulke effectieve wapens bij zich dragen. "Hun hoektanden zijn naar verhouding veel groter dan die van de hond. Ze kunnen elkaar in één hap doodbijten."

Conflicten tussen katten gaan meestal over voortplanting of territorium. Een kater heeft alle poezen in zijn wijk het liefst voor zichzelf. Maar krolse poezen willen zich door meerdere katers laten dekken. Als meerdere mannen tegelijk op zoek zijn naar hetzelfde vrouwtje, loopt dat weleens uit de hand. Het kan ook zijn dat katten elkaar tegenkomen binnen hun territorium. In het wild betekent je territorium delen dat je minder te eten hebt. Hoewel een huiskat niet zal omkomen van de honger, zit het instinct om anderen te verjagen nog erg diep.

Weet jij hoe je een huisdier gelukkig houdt? Doe de test van Quest!