De zon is een stuk minder actief en heeft minder zonnevlekken dan vergelijkbare sterren, blijkt uit wetenschappelijk onderzoek dat donderdag is gepubliceerd in het tijdschrift Science. Volgens de wetenschappers is dat goed nieuws.

Wetenschappers van het Max Planck Institute for Solar System Research in het Duitse Göttingen komen na onderzoek van 396 sterren met een gelijke grootte, draaisnelheid en oppervlaktetemperatuur tot de conclusie dat onze zon een "saaie persoonlijkheid" heeft.

Gemiddeld vertonen de andere sterren vijf keer zo veel variaties in helderheid. Die variatie komt door de aanwezigheid van zonnevlekken op de oppervlakte die door de draaiing van de zon invloed hebben op de helderheid van het licht.

Zonnevlekken worden veroorzaakt door sterke magneetvelden die ervoor zorgen dat heet plasma vanuit het binnenste van een ster niet goed naar buiten kan, waardoor er koele plekken ontstaan. Zonnevlekken verdwijnen na een tijd weer.

Een saaie zon is goed nieuws

Het was voor de wetenschappers een verrassing dat vergelijkbare sterren zo veel actiever zijn. Ze hebben data van de Kepler-ruimtetelescoop van NASA en de Gaia-telescoop van ESA vergeleken met zo'n vierhonderd jaar aan observaties van onze eigen zon en negenduizend jaar aan data verkregen uit jaarringen van bomen en ijskernen.

Maar een "saaie" zon is goed nieuws voor ons, zo zeggen de onderzoekers. "Een veel actievere zon zou invloed hebben gehad op de geologische tijdschalen en op de klimaatontwikkeling door de eeuwen heen. Een te actieve ster had zeker de condities voor het leven op aarde veranderd, dus een saaie zon is niet de slechtste optie."

Zonnevlekken hebben effect op werking satellieten

Door het aantal zonnevlekken te meten, meet je de mate van activiteit van een ster. Dan ontstaan er korte explosies van energie waardoor er geladen deeltjes vrijkomen: zonnevlammen en zonnestormen. Als die de aarde bereiken, zorgen ze voor onder meer het poollicht, maar ze kunnen ook effect hebben op de werking van satellieten en communicatieverkeer met astronauten.

De zon, een hete bal van waterstof en helium met een doorsnede van 1,4 miljoen kilometer, is een middelgrote ster die zo'n 4,5 miljard jaar geleden is ontstaan en halverwege haar levensloop is. De oppervlaktetemperatuur van de zon is zo'n 5.500 graden Celsius en de zon draait in ongeveer 24,5 dagen om haar as.

De wetenschappers sluiten niet uit dat de zon in de (verre) toekomst weer actiever gaat worden.