Een fossiel van een vogelschedel dat twintig jaar geleden werd gevonden in het kalksteen van de Sint-Pietersberg nabij Maastricht, blijkt het oudste fossiel van een moderne vogel te zijn dat tot nu toe is gevonden.

Dat ontdekten wetenschappers die hun vondst woensdag hebben gepubliceerd in het blad Nature.

De ongeveer 66,7 miljoen jaar oude schedel behoort toe aan een voorouder van de kippen, eenden en ganzen. Het beest met het koosnaampje 'wonderkip' kan nieuwe inzichten geven in de vroegste stadia in de evolutie van moderne vogels.

De tot nu toe nog onbekende vogel heeft de wetenschappelijke naam Asteriornis maastrichtensis gekregen. De schedel werd vorig jaar ontdekt toen de University of Cambridge een CT-scan maakte van het fossiel dat op het eerste gezicht bestond uit slechts een paar botfragmenten die uit een stuk kalksteen staken. "Dit is een van de best bewaarde fossiele schedels van vogels ooit", aldus onderzoeksleider Daniel Field.

De kleine vogel met een lengte van 30 centimeter en een gewicht van ongeveer 390 gram leefde in de tijd van de dinosaurussen langs de kust van een subtropische zee op de plek van het huidige Limburg, totdat een meteorietenregen een einde maakte aan het tijdperk.

Het is het eerste fossiel van een moderne vogel dat op het noordelijk halfrond is ontdekt.

Een driedimensionale weergave van de gevonden schedel van de 'wonderkip'. (Foto: Daniel J. Field)

'Europa speelde belangrijke rol in evolutie vogels'

"Deze ontdekking levert dan ook het eerst bewijs dat Europa een belangrijke rol speelde in de vroege evolutionaire geschiedenis van moderne vogels", zegt John Jagt tegen wetenschapswebsite Scimex. Jagt is een van de onderzoekers van de 'wonderkip' en paleontoloog van het Natuurhistorisch Museum Maastricht.

"Er waren in die tijd ook visetende vogels met tanden. Die zijn in de Sint-Pietersberg in Maastricht in dezelfde laag teruggevonden als waar dit schedeltje werd gevonden. De getande vogels waren een soort vliegende minidino's", aldus Jagt tegen omroep 1Limburg.

"Maar die getande viseters hebben de meteorietinslag van 66 miljoen jaar geleden niet overleefd. De tandeloze exemplaren juist wel, die konden zich daarna uitbreiden."