Het valt gratis en voor niks uit de lucht en het ziet er brandschoon uit: regenwater. De landbouwgewassen doen het er prima op. Waarom drinken wij het dan niet?

In ons land valt regenwater regelmatig met bakken uit de lucht. Als iemand dit zou opvangen in een ton en er een glas mee zou inschenken, zou dat dan drinkbaar zijn?

"Zelf zou ik het nooit doen", zegt Jan Peter van der Hoek, hoogleraar drinkwatervoorziening aan de Technische Universiteit Delft en directeur innovatie van Waternet, het waterbedrijf van Amsterdam en omgeving.

Regenwater drinken is niet meteen dodelijk, maar het is ook niet helemaal schoon. Er kan op verschillende manieren viezigheid in terechtkomen, legt Van er Hoek uit.

Allereerst via de lucht. Fijnstof en andere luchtvervuiling, zoals de uitstoot van fabrieken, wordt in de lucht door het water opgepikt. Ook bestrijdingsmiddelen kunnen al via de lucht in het water terechtkomen.

Regenwater vangen in een glas en dat meteen opdrinken zal niet erg schadelijk zijn, maar wel als dit elke dag wordt gedaan.

Water dat langs dak stroomt is minder veilig

Minder onschuldig is regenwater dat over het dak en de dakgoot in een een ton is gestroomd. "Via de daken kunnen metalen zoals zink in het water terechtkomen", zegt Van der Hoek. Zink is een essentieel metaal dat je lichaam nodig heeft, maar in hoge doses kan het schadelijk zijn.

Een zinkoverdosis veroorzaakt misselijkheid en diarree. Als iemand op lange termijn te veel zink binnenkrijgt, dan kan dat onder andere leiden tot bloedarmoede en een verzwakt immuunsysteem.

Regenwater van de grond drinken is al helemaal geen goed idee. De bodem is op veel plekken bezaaid met ziekteverwekkers, vooral afkomstig uit de uitwerpselen van dieren.

Hiervan kan iemand parasitaire wormen oplopen, of bacteriën die maag- en darmklachten veroorzaken. "Je kunt bijvoorbeeld een paar dagen last krijgen van buikloop", vertelt Van der Hoek. "Maar het kan ook ernstiger uitpakken." Zo kan iemand salmonella oplopen als er uitwerpselen van vogels op de grond hebben gelegen.

Regenwater zuiveren om te drinken

Is het dan een idee om regenwater te reinigen? Is dat niet duurzamer dan de manier waarop we nu ons drinkwater maken? Dat halen we voor 60 procent uit grondwater en voor veertig procent uit oppervlaktewater, zoals de Maas, de Rijn en het IJsselmeer. Afgelopen jaar onderzochten Van der Hoek en zijn collega's of regenwater een goed alternatief is. Nee, zo bleek.

Regenwater heeft slechts een verwaarloosbaar klein milieuvoordeel als het gaat om de nodige grondstoffen en energie voor het zuiveren ervan, stelt Van der Hoek.

Verder is regenwater geen praktische bron voor drinkwater, omdat het niet altijd beschikbaar is. Het komt immers niet elke dag uit de lucht vallen en wat we kunnen opvangen is niet genoeg om volledig in onze behoefte te kunnen voorzien.

Het enige waarvoor het hemelwater volgens Van der Hoek nuttig zou kunnen zijn, is om een watertekort aan te vullen, bijvoorbeeld tijdens een droge zomer. Maar ook dan zal het zeker niet direct uit de kraan stromen.