Aaien, strelen, klopjes op de ribbenkast geven. Wie van huisdieren houdt, haalt graag een hond of kat aan. Maar waarom vindt die viervoeter dat zelf ook aangenaam?

Wat weet jij van zoogdieren in Nederland? Doe de test bij Quest!

Kriebel een kat eens onder zijn kin, of kroel langs zijn wangen en aai hem tussen zijn ogen en oren. Dieronderzoekers van de University of Lincoln (Engeland) noemen dat de favoriete plekjes bij katten. Dat een kat aaien op prijs stelt, zie je aan zijn gedrag. Als hij het fijn vindt, zal hij je bijvoorbeeld kopjes geven, vriendelijk aan je gaan snuffelen of rustig knipogen.

Ook honden en muizen vinden het erg prettig om geaaid worden. Dat geldt waarschijnlijk ook voor een trits dieren die niet wetenschappelijk onderzocht zijn. Volgens dierenartsen van de Texas A&M University kunnen in elk geval ook hagedissen en schildpadden van aaien genieten.

Een schildpad zal zijn nek uitsteken, zijn ogen sluiten en stil en kalm blijven zitten, meldt de site van de Amerikaanse diergeneeskundefaculteit.

Wat vinden dieren eigenlijk zo lekker aan dat gefriemel?

Kieskeurige huid

Bij mensen en bij dieren zitten in de huid verschillende soorten zenuwcellen, ook wel neuronen genoemd. Een deel daarvan pikt pijnprikkels op en geeft die door aan het brein. Andere zenuwcellen doen dat voor warmteprikkels. En ook voor 'plezierige aaiprikkels' hebben mensen en dieren gespecialiseerde neuronen in hun huid.

Bij mensen vind je die in behaarde delen van de huid, niet onder bijvoorbeeld voetzolen. Onderzoekers van het California Institute of Technology (VS) ontdekten in 2013 vergelijkbare neuronen in de harige huiddelen bij muizen. De verschillende zenuwcellen van de dieren merkten ze met verschillende markers, stoffen die oplichten wanneer die zenuwcel geprikkeld wordt.

Daarna aaiden, kietelden en prikten ze de diertjes. Als ze de muizen aaiden, lichtte maar één type zenuwcel op. Het prikken en kietelen stimuleerde andere zenuwcellen en liet de 'aaineuronen' ongemoeid.

Op naar de troetelkamer

Om vast te stellen of muizen het prettig vinden om geaaid te worden, deden de onderzoekers nog een experiment met de knagers. Ze maakten een muizenhuis met drie kamers. Ze injecteerden de muizen in de linkerkamer met een middel dat de aaizenuwen activeerde zonder dat de dieren echt gestreeld werden. In de rechterkamer dienden ze de muizen een paar keer een niet-werkzame zoutoplossing toe.

Daarna zetten de onderzoekers de muizen in de middelste kamer met de deuren open. De muizen konden zelf kiezen naar welke kamer ze wilden.

De beestjes zaten duidelijk het liefst in de linkerkamer, de troetelkamer. Het stimuleren van die aaizenuwen gaf de muizen blijkbaar een lekker gevoel. De onderzoekers denken dat dit ook voor andere dieren geldt. Niet alleen als ze door mensen geaaid worden, maar ook als ze elkaars vacht likken of elkaar vlooien.

Lekker hormoon

Aan welk deel van het dierenbrein de aaizenuwen hun prikkels precies doorgeven en welk hersengebied dus verantwoordelijk is voor dat prettige gevoel, is nog niet bekend. Wel ontdekten biologen van het Max-Planck-Gesellschaft (Duitsland) dat wilde chimpansees die net een vlooisessie achter de rug hadden meer van het hormoon oxytocine in hun urine hadden. Dit hormoon zorgt voor een plezierig gevoel en werkt onder andere stressverlagend.

Ook honden die door hun baasje geaaid en gekriebeld worden, maken dit hormoon aan. Wetenschappers van onder meer de Zweedse Högskolan i Skövde ontdekten in 2011 dat hoe meer een baasje zijn labrador aait, hoe meer van dit hormoon de hond aanmaakt.

Ditzelfde hormoon komt vrij bij mensen als ze een dier aaien. Aaien is dus voor beide partijen prettig. Wel jammer dat een hond of kat ons niet aait. Want dat zou voor ons ook weleens prettig zijn.

Wat weet jij van zoogdieren in Nederland? Doe de test bij Quest!