Als je nagels te lang worden, knip je ze af. Toch? Maar sommigen pakken het anders aan en zijn fanatieke nagelbijters. Wat zeggen al dan niet afgekloven stompjes over je persoonlijkheid?

Heb jij veel vieze gewoontes? Doe de test van Quest!

Vroeger, toen nagelschaartjes nog niet bestonden en we aangewezen waren op zelfgemaakte mesjes van vuursteen, lag nagelbijten nog voor de hand. Maar intussen is wel duidelijk dat nagelbijten meer nadelen dan voordelen heeft.

In 2018 overleed een 28-jarige man uit het Verenigd Koninkrijk bijna aan zijn nagelbijtgewoonte: nadat hij een stukje vel naast zijn nagel open had gebeten, liep hij een ernstige bloedvergiftiging op.

Maar ook in mildere gevallen heeft nagelbijten nadelen: als je de nagels inslikt, kun je last van je maag krijgen. Je kunt vuil binnenkrijgen dat zich ophoopt onder de nagelranden. Andersom kan een herpesinfectie van je mond juist weer in je vinger terecht komen.

Een op de vijf is nagelbijter

Toch bijt ongeveer een op de vijf volwassenen nagels. In de medische wereld heet dat onychophagia. Het varieert van af en toe een haakje wegbijten tot het tot bloedens toe afbijten van de nagelranden.

Pubers zijn het meest verslaafd aan nagelbijten, schrijven tandheelkundigen van de Pontifícia Universidade Católica do Paraná (Brazilië, 2008). Mogelijk omdat pubers zo overspoeld worden met emoties, vermoeden de tandwetenschappers.

De 'pulkers' tegen de rest

Een tandheelkundige is misschien niet de beste persoon om je emoties te doorgronden. Maar die link tussen verveling, frustratie en ongeduld en de neiging aan jezelf te peuteren bestaat wel echt. Onderzoekers van het Mental Health Institute in Canada onderwierpen in 2015 twee groepen mensen aan situaties die stressvol, frustrerend, saai of rustgevend waren.

De ene groep zat vol mensen die veel last hadden van zogeheten lichaamsgericht repetitief gedrag. Deze 24 proefpersonen deden aan nagelbijten (twaalf deelnemers), haartrekken en huidpulken (elk zes). De andere groep bestond uit 'gewone' mensen, die niet bijzonder veel neiging hadden om te peuteren.

Proefpersonen gingen nagelbijten bij video over vliegtuigcrash

In het onderzoek bleek stress inderdaad tot nagelbijten te leiden. Proefpersonen kregen een stukje te zien van de film Alive (1993), waarin een Uruguayaans rugbyteam een vliegtuigcrash meemaakt boven de Andes. In het fragment zagen de proefpersonen hoe het vliegtuig steeds meer begon te schudden en uiteindelijk in stukken brak. De groep van erkende 'pulkers' begonnen onder meer in hun nagels te bijten en aan hun haren te trekken. In totaal deden ze dat 7,3 seconden tijdens het acht minuten durende fragment. De controlegroep had ondertussen nergens last van.

Maar niet alleen stress (of een enge film) zorgt voor nagelbijtsituaties. Ook als de proefpersonen zes minuten op een onderzoeker moesten wachten zonder iets omhanden te hebben, of als ze een veel te moeilijke opdracht moesten uitvoeren, ging het mis.

Alleen als de proefpersonen in een relaxte stoel een filmpje van een tropisch strand bekeken, konden ze van nagels, huid en haar afblijven. Of nou ja, bijna. Gemiddeld zaten ze nu minder dan een seconde te friemelen. De controlegroep had opnieuw nergens last van.

Een nagelbijtende Kate Winslet (Foto: Getty Images)

Muis likt door

Maar waarom bijten sommige mensen hun nagels tot bloedens toe en beginnen anderen er niet aan? Het Canadese onderzoek geeft een mogelijk antwoord: perfectionisme. De groep die niet van huid, haar of nagels kon afblijven was veeleisend en had meer moeite te ontspannen en de eigen emoties te bedwingen.

Wellicht zit er ook verschil tussen fervente nagelbijters en nagelknippers in de genen. Nagelbijtgenen zijn bij mensen nog niet ontdekt. Muizen met een bepaalde genetische variatie maken zichzelf zo extreem schoon, dat ze niet alleen wat viezigheid uit hun vacht verwijderen, maar hele bossen haar uit hun lijf trekken. Dat zou je kunnen zien als een soort nagelbijtvariant in muizen, schrijven onderzoekers van de University of California in 2009.

Een schone vacht is namelijk handig, maar de muizen die erin doorsloegen eindigden met kale plekken. Al kunnen we de muizen niet vragen waarom ze zichzelf zo extreem schoonhouden, jezelf dwangmatig schoonhouden kan op een dwangstoornis wijzen.

Voorlopig weten we niet precies waarom sommige mensen hun nagels tot bloedens toe afbijten en anderen nergens last van hebben. Maar mocht je bij de eerste categorie horen, dan kun je spannende films misschien beter vermijden.

Heb jij veel vieze gewoontes? Doe de test van Quest!