Een vermoedelijk 43.900 jaar oude rotsschildering in Indonesië is volgens Australische archeologen voor zover bekend de oudste illustratie die ooit door mensen is gemaakt. De onderzoekers beschrijven de vondst op het eiland Sulawesi in het wetenschappelijke tijdschrift Nature.

Op de afbeelding van donkerrood pigment staan acht personen met uiterlijke kenmerken van dieren, terwijl deze jagen op zes prooidieren, zoals wilde varkens en dwergbuffels (anoa's). Deze mensdieren worden ook wel theriantropieën genoemd, in de afbeelding aangeduid als 'Ther'.

De afbeelding is 4,5 meter breed en is gekalkt op een muur in de grot Leang Bulu Sipong 4. Deze kalksteengrot ligt in het gebied Maros-Pangkep, waar al eerder onder meer een handafdruk van 39.900 jaar oud werd ontdekt.

Volgens de archeologen beeldt de illustratie een jachtpartij uit. De personages in de tekening hebben namelijk vermoedelijk speren en touwen bij zich. Vermoedelijk laat de tekening zien hoe jagers dieren uit hun schuilplaats drijven om ze in de val te lokken.

Betekenis van dierlijke mensen nog onduidelijk

Waarom de prehistorische bewoners van Indonesië mensachtige dieren of dierlijke mensen afbeeldden, is nog niet duidelijk. Het kan zijn dat de jagers dierenhuiden of -maskers droegen om zich te vermommen, zeggen de archeologen.

Er zijn echter ook mensen met de uiterlijke kenmerken van kleinere dieren zoals vogels afgebeeld. Het lijkt de onderzoekers onwaarschijnlijk dat jagers zich destijds vermomden als dergelijke dieren.

Dit kan erop duiden dat het geen afbeelding van echte mensen is en dat de prent misschien meer een spirituele betekenis heeft. Mogelijk zijn er dierlijke geesten afgebeeld die mensen helpen. Ook kan het werk symboliseren hoe mensen zichzelf als onderdeel van het dierenrijk zien.

Mensen met dierlijke eigenschappen komen veel voor in oude volksverhalen, zoals de Egyptische god Anubis met zijn jakhalskop of de Griekse minotaurus met de kop en staart van een stier. In rotsschilderingen in de Franse grotten van Lascaux is bijvoorbeeld ook een 'vogelman' te zien.