Slangen liepen gedurende hun evolutie ongeveer 70 miljoen jaar op poten, voordat zij rond begonnen te glibberen zonder ledematen. Dat schrijven Argentijnse en Canadese paleontologen in het vakblad Science Advances, na de vondst van goed bewaarde fossiele schedels en andere botten.

De fossielen van de uitgestorven slangensoort 'Najash rionegrina' zijn gevonden in Argentinië, in het Patagonië-gebied dat zich ook over Chili uitstrekt. Eén van de gevonden fossielen, een schedel, is bijna helemaal intact gebleven na millennia onder de grond te hebben gelegen.

Dankzij de nieuwe fossielen is gebleken dat de dieren 70 miljoen jaar lang op poten voortbewogen. Voordat ze begonnen te glibberen zonder ledematen, verloren ze eerst hun voorpoten en bleven de achterste ledematen enige tijd als laatste over. Dit laatste concluderen de wetenschappers vanwege het gebrek aan overblijfselen van voorpoten.

De wandelende slangen leefden in het prehistorische continent Gondwana, dat vooral bestond uit de continenten die tegenwoordig op het zuidelijk halfrond liggen, zoals Antarctica, Zuid-Amerika, Afrika en Oceanië.

De bijna intacte schedel van de Najash rionegrina. (Foto: Fernando Garberoglio)

Veel onduidelijkheden over evolutie slangen

Paleontologen wisten tot op heden maar weinig van de evolutie van slangen. Dit kwam voornamelijk door een gebrek aan fossielen. Met de nieuwe vondsten kunnen wetenschappers een veel duidelijker beeld krijgen over de ontwikkeling van de reptielen.

Zo hebben slangen meestal een soort tussenkamer van bot in de binnenkant van het oor zitten, de 'crista circumfenestralis'. De aanwezigheid van deze ruimte werd lange tijd gezien als een kenmerkende factor van slangen, maar in de schedel van de Najash is de 'crista' afwezig, wat een veelvoorkomende opvatting over de evolutie van de reptielen teniet doet.

Acht schedels onderzocht met röntgentechnologie

De paleontologen onderzochten acht schedels en andere delen van het skelet van de Najash-slangen. Om te voorkomen dat de fossielen zouden beschadigen bij het analyseren, werden deze onderzocht met een CT-scanner, die werkt met röntgen-technologie.

Najash is volgens de onderzoekers de meest bekende vroege slangensoort, die veel duiding geeft over de evolutie van de slangenschedel en zelfs van andere reptielen.