De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA maakte afgelopen week bekend dat het genoeg ruimtecapsules gaat kopen om twaalf missies uit te kunnen voeren in het nieuwe maanvluchtenprogramma Artemis, de opvolger van de Apollo-missies. Wat houdt dit nieuwe maanprogramma precies in?

NASA kreeg begin dit jaar de opdracht van de Amerikaanse president Donald Trump om in 2024 opnieuw astronauten op de maan te zetten, voor het eerst sinds de zeventiende en laatste Apollo-missie in 1972. De ruimtevaartorganisatie sloot afgelopen week een contract met het Amerikaanse lucht- en ruimtevaartbedrijf Northrop Grumman voor minimaal zes en maximaal twaalf Orion-capsules.

Met deze capsules mikt NASA op twaalf missies in het Artemis-programma, dat de Amerikaanse terugkeer naar de maan omvat. Met dit programma wil NASA ook de eerste vrouw voet laten zetten op het maanoppervlak.

De NASA-astronauten moeten naar de zuidpool van de maan, waar nog geen mens is geweest. Wetenschappers hebben aanwijzingen dat hier bevroren water is, wat ruimtereizigers wellicht kunnen gebruiken om lokaal drinkwater of waterstof voor brandstof te maken.

De naam Artemis komt uit de Griekse mythologie en is een verwijzing naar het Apollo-programma van de jaren zestig. Zonnegod Apollo was de tweelingbroer van de maangodin Artemis.

Orion-capsule in de productiehal. (Foto: NASA)

Astronauten naar maan met Orion

Centraal in de Artemis-missies staat het Orion-ruimtevaartuig. Dit voertuig is gebouwd om naar de maan te gaan, maar zou uiteindelijk ook verder moeten vliegen naar Mars.

Orion maakte een eerste onbemande testvlucht in 2014. De eerstvolgende vlucht is in 2020 en dat wordt een onbemande reis om de maan. Deze test is meteen de eerste missie van het Artemis-programma en zal Artemis I heten. Orion moet dan gelanceerd worden op NASA's nieuwe raket, de Space Launch System (SLS).

De eerste bemande vlucht van Orion, Artemis II, vindt twee jaar later plaats in 2022. Artemis III in 2024 wordt de eerste maanlanding van het programma en daarna moeten jaarlijks maanlandingen volgen.

In tegenstelling tot de Apollo-missies is het niet de bedoeling om een capsule direct vanaf de aarde naar de maan te sturen. NASA werkt onder meer met het Europese ruimtevaartagentschap ESA en de Japanse ruimtevaartorganisatie JAXA aan de Lunar Gateway, een ruimtestation dat om de maan draait.

Orion moet aanmeren bij dit station, waarna astronauten de Gateway als tussenstop gebruiken. Vanuit het station kunnen de ruimtereizigers overstappen op een lander, die hen naar het maanoppervlak en terug brengt.

Artiestenimpressie van de Lunar Gateway. (Foto: NASA)

Nog onduidelijk of NASA 2024 haalt

Of NASA de deadline in 2024 gaat halen is nog onduidelijk. Dat komt doordat veel beoogde technologie voor het Artemis-programma nog niet af is. Ten eerste is de Lunar Gateway nog een concept. Er zijn samenwerkingscontracten gesloten en ontwerpen voor modules zijn voorgesteld, maar er is nog niets gebouwd.

Ook de beoogde maanlander is nog conceptueel. Northrop Grumman heeft al onderzoek gedaan voor een mogelijke lander en luchtvaartbedrijf Lockheed Martin heeft een concept klaarliggen.

Ten slotte wordt de beoogde SLS-raket telkens uitgesteld, bijvoorbeeld door technische problemen tijdens de bouw. SLS had al in 2016 moeten vliegen, maar nu staat de eerste testvlucht gepland voor 2020. Mogelijk is de raket niet op tijd klaar voor Artemis I. Dan zou Orion op een andere raket moeten worden geplaatst, zoals de Falcon Heavy van het commerciële bedrijf SpaceX.

Artiestenimpressie van de SLS-raket. (Foto: NASA)