Israëlische onderzoekers hebben op basis van het DNA van een vingerkootje gereconstrueerd hoe de denisovamens eruitzag. De uitgestorven mensensoort liep tienduizenden jaren geleden samen met de moderne mens en de neanderthaler op aarde.

Over de denisovamens is heel weinig bekend. Wetenschappers ontdekten pas in 2008 voor het eerst bewijs voor het bestaan van de soort. In een grot in Siberië vonden zij destijds een vingerkootje, een onderkaak en drie tanden.

Toch was één enkel botje, dat toebehoorde aan een dertienjarig meisje dat circa 70.000 jaar geleden stierf, genoeg om een volledig skelet te reconstrueren.

De onderzoekers zijn er voor 85 procent zeker van dat hun voorstelling van de denisovamens klopt. "We lijken allemaal erg op elkaar", concludeert hoofdonderzoeker Liran Carmel. Desalniettemin zijn er een aantal belangrijke verschillen.

Zo had de denisovamens net als de neanderthaler een hellend voorhoofd, een lang gezicht en een groot bekken. Uniek waren de zeer brede schedel en een brede mond. De skeletreconstructie van het dertienjarige meisje, inclusief een animatie van haar gezicht, zijn donderdag gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Cell.

Een sculptuur van de denisovamens. (Bron: Maayan Harel)

Onderzoekers ontwikkelden technologie om DNA te ontcijferen

Om tot de reconstructie te komen, ontwikkelde het onderzoeksteam technologie om het oeroude DNA en - nog belangrijker - de genactiviteit van het DNA te ontcijferen.

Aan de hand van het DNA zagen de wetenschappers dat de denisovamens een donkere huid, donkere ogen en donkere haren had. Door de genactiviteit in kaart te brengen, konden de onderzoekers afleiden hoe de soort zich anatomisch onderscheidde van moderne mensen en neanderthalers.

De denisovamens leefde in Zuidoost-Azië. Moderne mensen kwamen ruim 50.000 jaar geleden neanderthalers en denisovamensen tegen en de soorten plantten zich met elkaar voort. Tienduizend jaar later verdwenen de neanderthaler en de denisovamens.

Volgens onderzoekers is bij mensen die in Papoea-Nieuw-Guinea leven 3 procent van het DNA afkomstig van de denisovamens.