Wetenschappers hebben twee nieuwe soorten sidderalen ontdekt in het Amazonegebied, waarvan een de krachtigste stroomstoten afgeeft van alle bestaande diersoorten. Braziliaanse, Amerikaanse, Britse en Zwitserse wetenschappers beschrijven de nieuw ontdekte soorten in wetenschappelijk tijdschrift Nature Communications.

Sinds de eerste wetenschappelijke beschrijving van de sidderaal in 1766, dachten onderzoekers dat er maar één variant van de sidderaal was: de Electrophorus electricus.

Een team van wetenschappers nam 107 exemplaren vanuit het hele Amazonegebied onder de loep en concludeerde dat er niet één maar drie soorten sidderalen bestaan, die in verschillende gebieden van de Amazone leven. Naast de E. electricus beschrijven de onderzoekers ook de Electrophorus voltai en de Electrophorus varii.

Qua uiterlijk leken de alen ontzettend veel op elkaar, waardoor de onderzoekers besloten het DNA onder de loep te nemen. Hierdoor vonden de wetenschappers genetische verschillen die aanduidden dat het om verschillende soorten sidderalen ging.

Toen deze genetische verschillen bekend waren, konden de wetenschappers ook fysieke verschillen onderscheiden. Zo varieerden de vormen van de schedels, bepaalde karakteristieken van de vin en de plaatsing van poriën op het lichaam.

De soorten leven over het algemeen ook elk in eigen gebieden van de amazone. De E. electricus leeft vooral in het noorden, in wateren op het Hoogland van Guyana. De E. voltai zwemt zuidelijker, in de rivieren van het Hoogland van Brazilië. De E. varii zit er tussenin: deze sidderaal zwemt rond in de Amazonebekken.

De electrophorus varii zwemt rond in de Amazonebekken. (Foto: D. Bastos)

Sidderalen gebruiken elektriciteit bij jagen en zelfverdediging

Sidderalen gebruiken elektriciteit onder meer bij het jagen, bijvoorbeeld om een prooi te verdoven en om zich te verdedigen. Het zijn niet de enige waterdieren die elektriciteit kunnen opwekken. Zo bestaan er bijvoorbeeld ook meervallen en roggen die stroomstoten kunnen afgeven.

De E. electricus kan stroomstoten afgegeven met een spanning van ongeveer 480 volt. De nieuw ontdekte E. voltai geeft stroomstoten af met een spanning van 860 volt. Ter vergelijking: een vinger in het stopcontact steken levert een stroomstoot van 230 volt op. Daarmee is de spanning van de stroomstoten van de E. voltai de hoogste van alle levende dieren.

De sidderalen creëren de stroom met elektrische organen, die bestaan uit een opeenstapeling van speciale cellen. Elk van deze cellen kan een spanning van ongeveer 0,15 volt genereren. De stroomstoten van een sidderaal komen niet als één lange schok, maar worden uitgedeeld in meerdere pulsen. Na een harde schok moeten de organen enige tijd opladen.

De schokken hebben echter een lage stroomsterkte en zijn daarom niet dodelijk voor (gezonde) mensen. Daarmee hebben de onderzoekers geluk gehad, omdat zij tijdens het veldwerk meerdere stroomstoten moesten incasseren.

'Ontdekking benadrukt biodiversiteit in Amazone'

De nieuwe ontdekkingen benadrukken de grote biodiversiteit in de Amazone, menen de onderzoekers. Ongeveer 10 procent van alle diersoorten op aarde leeft in het gebied.

Naar schatting vinden wetenschappers per jaar honderden nog onontdekte organismen in het gebied en leven er nog veel meer dieren en planten die nog niet zijn beschreven. Zo ontdekten wetenschappers eerder dit jaar nog zes nieuwe vissoorten in het regenwoud.

De E. electricus leeft onder meer in de Coppenamerivier in Suriname, gelegen in het Hoogland van Guyana. (Foto: Carlos David de Santana)