Je teen stoten tegen een tafelpoot of je hand verbranden aan de oven doet pijn, of je nu man of vrouw bent. Maar hebben mannen en vrouwen dezelfde pijngrens, of is het ene geslacht kleinzeriger dan het andere?

Kan Quest raden of jij een man of vrouw bent? Doe de test!

Stel je voor: tijdens het eten bijt je per ongeluk hard op je tong. Of je stoot je elleboog tegen de rand van een tafel. Dat zijn twee van de vele pijnlijke situaties die Monique Steegers en Esmeralda Blaney Davidson voorschotelden aan de deelnemers aan hun pijnonderzoek. Mensen konden daar zelf aan meedoen via de website Pijnonderzoek.nl.

Steegers is anesthesioloog en pijnspecialist in het Radboudumc en Blaney Davidson is onderzoeker in datzelfde Nijmeegse ziekenhuis. Via een vragenlijst gaven tienduizend Nederlanders elke nare situatie een pijnscore op een schaal van 1 tot 10. Zo probeerden Steegers en Blaney Davidson een indruk te krijgen van de pijngevoeligheid.

Toen ze de vrouwen met de mannen vergeleken, was duidelijk dat vrouwen hogere pijnscores gaven dan mannen. "Dat zegt niks over een individuele persoon. Er zijn ook mannen die heel pijngevoelig zijn, en vrouwen die juist een lage pijngevoeligheid hebben", licht Blaney Davidson toe. Maar gemiddeld gezien gaven vrouwen aan dat ze gevoeliger voor pijn zijn dan mannen.

Vrouw benoemt pijn sneller

Niet alleen op papier, maar ook in het echte laten vrouwen een lagere pijngrens zien. Dat blijkt uit studies met pijnlijke metingen. Zo pijnigden wetenschappers van de University of Florida (VS) hun proefpersonen in 2008 met een voorwerp dat langzaam steeds heter werd. Dat hielden ze tegen de onderarmen van mannen en vrouwen. Die moesten 'pijn' zeggen wanneer de hitte voor het eerst pijn begon te doen, en 'stop' wanneer ze de pijn echt niet meer konden verdragen. In beide gevallen waren het de vrouwen die het snelst riepen.

Waar komt dat verschil tussen mannen en vrouwen vandaan? Daar hebben we nog geen definitief antwoord op. Waarschijnlijk spelen meerdere factoren een rol. Mannen zitten anders in elkaar dan vrouwen.Zo hebben vrouwen op bepaalde plekken meer pijnzenuwen dan mannen, vertelt Steegers.

Ook maakt een vrouwenlichaam andere hormonen aan dan dat van een man, iets wat wellicht ook een rol kan spelen. "Sommige studies laten zien dat een toename van oestrogeen zorgt voor meer pijn, maar er zijn ook studies die beweren dat een afname van oestrogeen pijngevoeliger maakt", zegt Blaney Davidson.

Remsysteem beperkt de pijn

Overigens heeft zowel het mannen- als het vrouwenlichaam een systeem dat pijn kan beperken. Steegers: "Dat systeem remt pijnsignalen in je ruggenmerg. Dan komen er minder pijnsignalen in je hersenen terecht en ervaar je minder pijn."

Het remsysteem komt in actie wanneer je bijvoorbeeld sport of lacht met anderen. Steegers en Blaney Davidson denken dat dit systeem bij vrouwen anders werkt dan bij mannen. Ze lieten sommige deelnemers een filmpje met lachende mensen zien voordat ze de pijnvragen invulden. Dat leidde alleen bij vrouwen tot lagere pijnscores. Bij mannen deed het lachfilmpje niets.

Ook bekeken deelnemers een filmpje waarin mensen die duidelijk pijn hadden, bijvoorbeeld omdat ze hun been braken, te zien waren. "Wanneer vrouwen dit filmpje zagen, werden ze minder gevoelig voor pijn, terwijl dat bij mannen niks uitmaakte", vertelt Steegers. "'Wij hadden juist verwacht dat mensen gevoeliger werden voor pijn na het pijnlijke filmpje. We hebben er lang over gefilosofeerd. Het zou goed kunnen dat je als vrouw je eigen pijn even opzij zet als je iemand anders pijn ziet hebben."

Pijngevoeligheid onhandig in oertijd

Waarom zouden mannen minder pijngevoelig zijn dan vrouwen? "Het was in de oertijd misschien handig dat mannen die aan het jagen waren wat minder pijn voelden", speculeert Steegers. "Als ze struikelden en een schaafwond opliepen, moesten ze toch gewoon die prooi neerhalen en het eten naar huis brengen. Vrouwen hadden juist meer de taak om te zorgen dat zij zelf en hun kinderen heelhuids bleven."

Kan Quest raden of jij een man of vrouw bent? Doe de test!