Veel Nederlandse sterrenkundigen hoopten in de nacht van maandag op dinsdag te kunnen kijken naar vallende sterren als gevolg van de Perseïdenzwerm waar de aarde doorheen beweegt. Stortregen en bewolking gooiden roet in het eten. Er doet zich woensdagnacht echter een tweede kans voor.

Maar liefst zeventien vallende sterren telde Arnold Tukkers, medewerker van de Overijsselse sterrenwacht Cosmos in Lattrop, tussen 2.00 en 3.00 uur 's nachts. Hij was een van de weinige gelukkigen, begreep hij. "Het was een half uurtje écht helder", vertelt hij. "Daarna was het wel voorbij en ben ik weer naar bed gegaan."

Tukkers durft niet te zeggen hoe vaak hij deze specifieke meteorenzwerm aanschouwde. "Maar vrijwel elke keer dat zich zo'n kans voordoet, ga ik het veld in", knikt hij gretig. "Het blijft indrukwekkend om in een slaapzakje in het veld naar de sterrenhemel te kijken. Het is een vorm van meditatie, van relativering."

Onderzoeker Marc van der Sluys onderhoudt al jaren de website Hemel.waarnemen.com; hierop meldt hij precies waar en wanneer bijzondere sterrenkundige waarnemingen kunnen worden gedaan. "We kunnen uitleggen op welk tijdstip je het beste kunt kijken en waar je het beste kunt gaan staan", legt hij uit. "Maar we zijn geen meteorologen. Het weer is een onvoorspelbare variabele die altijd roet in het eten kan gooien."

'In de winter doen zich meer kansen voor'

Vele tienduizenden sterrenfans bezochten de afgelopen dagen zijn website. "Ik voelde de bui al hangen en heb de wekker niet gezet", bekent hij. "Maar als er een heldere hemel was geweest, had ik klaargezeten. De Perseïdenzwerm is wel een van de grotere meteorenzwermen die de aarde jaarlijks treft, maar zeker niet de enige. In december en januari doen zich wel weer een paar kansen voor."

Ook hoogleraar Vincent Icke van de Universiteit Leiden zette afgelopen nacht zijn wekker niet. "In Leiden regende het 's avonds al pijpenstelen", legt hij uit. "Het was heel fijn voor de tuin, maar een kleine ramp voor sterrenkundigen." Ook Icke aanschouwde echter al veel vaker in zijn leven vallende sterren. "Het zou in visueel opzicht sowieso geen topjaar worden; de ene keer is het een feller schouwspel dan de andere keer. Maar de grote verwondering over dat fascinerende lichtverschijnsel blijft altijd."

'Sterren bieden ultiem bewijs van onze nietigheid'

Zangeres Leoni Jansen is al van jongs af aan liefhebber van sterrenkijken; zij maakte vorig jaar zelfs een theaterprogramma over hemellichamen. Dit deed ze samen met journalist Govert Schilling. "Ik was wakker", bevestigt ze. "Ik ben even naar buiten gegaan. Ik woon in de Beemster op een boerderij, dus ik heb doorgaans weinig last van lichtvervuiling. Maar er was helaas niet veel te zien. Gelukkig krijgen we komende nacht een herkansing."

De zangeres probeert uit te leggen wat er zo magisch is aan het aanschouwen van een zwerm vallende sterren. "Het is het ultieme bewijs van onze eigen nietigheid, en tegelijkertijd biedt het een geweldig gevoel van verbintenis; wij maken deel uit van iets immens dat we eigenlijk nauwelijks kunnen bevatten." Het liefste kijkt ze trouwens met kinderen. "Het is geweldig om getuige te mogen zijn van die enorme verbazing als zij voor de eerste keer een vallende ster kunnen zien."

Na een paar buien klaart het dinsdagavond bijna overal op

Dat beaamt sterrenkundige Tukkers van Cosmos Sterrenwacht, die dinsdagavond ook open is. "Er komen vanavond heel veel kinderen langs. Ze mogen zo lang blijven kijken als ze willen. Dat soort passie moet je toejuichen. En een geluk bij een ongeluk: de meest heldere meteoren zijn toch vanavond pas te zien."

Weervrouw Diana Woei van Weerplaza geeft de volhouders die in de nacht van dinsdag op woensdag wéér wakker blijven goede hoop dat zij ditmaal wel iets te zien krijgen. "Het was gisteren bar en boos. Maar na een paar kleine buitjes staan er aan het eind van de avond vrijwel overal opklaringen op het programma. Wie rond 4.00 uur naar het noordoosten kijkt, zal naar alle waarschijnlijkheid de nacht van zijn of haar leven hebben."