Nederlandse volwassenen zijn eigenlijk een soort peuters: we eten alles liever dan groente. We zouden twee keer zoveel groente moeten eten om gezond te blijven. Hoe krijg je tóch met plezier gezonde snacks binnen?

Weet jij wat je in de koelkast moet bewaren? Doe de test!

Een schamel schepje boontjes bij de aardappels of een beetje rauwkost naast de pasta. Dat is wat veel volwassenen op een dag aan groente eten, terwijl we groente zo hard nodig hebben. Groente zit vol voedingsstoffen en bevat maar weinig calorieën.

Rode paprika's zijn vitamine C-bommetjes. Groene groenten als broccoli zitten vol ijzer. In groenten zitten ook veel vezels. Die geven je een vol gevoel en helpen je spijsvertering. Mensen die veel groente eten hebben bovendien een kleiner risico op hart- en vaatziekten, darmkanker, longkanker en diabetes type 2. Als er zo veel voordelen zijn, waarom stoppen we ons er dan niet helemaal vol mee?

Wat eten we zoal?

De gemiddelde Nederlander krijgt per dag zo'n 3 kilo eten en drinken binnen, berekende het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) in 2016. Meer dan de helft daarvan bestaat uit dranken. Verder zijn we dol op zuivelproducten en brood. Maar de groenten blijven een beetje achter, de gemiddelde Nederlander eet dagelijks 127 gram. Dat is de helft van de door het Voedingscentrum aanbevolen hoeveelheid.

We houden veel meer van vet en zoet. Als je calorierijk voedsel binnenkrijgt, bijvoorbeeld een gevulde koek, gaat er een signaaltje naar je hersenen. De frontale cortex weet: dit is lekker. De volgende keer dat je een gevulde koek ziet, herinner je je dat. Probeer er dan eens af te blijven.

Ziedaar het probleem van groente: er zitten bar weinig suikers in. Bij een hap broccoli krijgt het brein geen dit-is-lekker-signaal. "Je weet wel dat groente gezond is, maar dat proef je niet", zegt eetpsycholoog Remco Havermans van de Universiteit Maastricht. "Mensen laten zich bij het kiezen van hun eten voornamelijk sturen door genot. Ze denken niet: wat is goed voor me?"

Behalve de smaak helpt ook de structuur van groente niet mee. Havermans: "Mensen hebben over het algemeen juist een voorkeur voor knapperig en krokant eten. En dat is groente niet."

Worteltje erbij?

Wil je toch aan de groente, dan is het niet genoeg om te weten dat het gezond is. En gedragsverandering valt niet mee: mensen zijn gewoontedieren. Het is beter om in te spelen op dingen die makkelijker te veranderen zijn, zegt Marieke Meeusen van Wageningen UR. Zij bestudeert consumentengedrag op het gebied van eten.

Haar universiteit onderzocht of het zin heeft snackgroenten op tafel te zetten bij vergaderingen. Ze testten dat bij 320 vergaderingen met in totaal 2.700 proefpersonen. Bij sommige vergaderingen stond een bak met snacktomaten en -komkommers op tafel. In andere gevallen kregen de proefpersonen een eigen beker vol groente. Soms stond er ook nog een schaal koekjes op tafel.

Proefpersonen aten bij de vergadering vaak al een derde van de aanbevolen hoeveelheid groenvoer, zelfs als ze ook voor koekjes konden kiezen. De proefpersonen aten de meeste groente (97 gram) als ze een eigen beker hadden.

Snack wordt duur betaald

Willen we mensen aan de groente krijgen, dan moet er volgens eetpsycholoog Havermans iets aan de prijzen veranderen. De Universiteit Maastricht onderzocht het effect van steeds variërende prijzen in een virtuele kantine. Hoe hoger de prijs van brownies en hamburgers, hoe gezonder de lunch die de proefpersonen bij elkaar scharrelden.

In een onderzoek van de Vrije Universiteit Amsterdam bleek dat wanneer groente en fruit goedkoper zijn, we er meer van eten. De wetenschappers controleerden de resultaten in een PLUS en C1000. Van tevoren kregen de proefpersonen een voorlichting over gezond eten. De groep die voorlichting kreeg én 50 procent korting, kocht 5 kilo groente en fruit meer dan de controlegroep.

Maar wat ze met het bespaarde geld deden? In een soortgelijk onderzoek zag Havermans dat mensen er snacks van gingen kopen. Dan liggen er naast de knolselderij en de wortels toch weer frikandellen. Of je daar veel gezonder van wordt, is maar de vraag.

Weet jij wat je in de koelkast moet bewaren? Doe de test!