Een kleine dip in de vruchtbaarheidscijfers kan de reden zijn dat neanderthalers zijn uitgestorven. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van wetenschappers van de universiteit van Aix-Marseille.

In plaats van te onderzoeken waarom de neanderthalers zijn uitgestorven, hebben de wetenschappers een computermodel gemaakt dat aantoont hoe de grootte van de populatie zou hebben gereageerd op externe factoren, zoals oorlog, epidemieën, verandering van bijvoorbeeld levensverwachting en afnemende vruchtbaarheid.

"Door dit model konden we uitsluiten dat de neanderthaler door een catastrofe is uitgestorven", zegt Silvana Condemi, paleoantropologist en coauteur van het onderzoek dat is verschenen in het wetenschappelijke tijdschrift PLOS One. "De oermens heeft in Europa nog vierduizend tot tienduizend jaar bestaan naast de moderne homo sapiens, en die periode zou veel korter zijn geweest als er een oorlog tussen beide menssoorten had gewoed."

De neanderthaler is een mensensoort die zo'n 200 duizend jaar heeft geleefd. De recentste vondsten, in Gibraltar, zijn van neanderthalers van ongeveer 28.000 jaar oud. De moderne mens, homo sapiens, is geen directe afstammeling van de neanderthaler.

Lichte daling, grote gevolgen

Het model toont volgens Condemi wel aan dat een kleine dip in de vruchtbaarheidscijfers effect kan hebben gehad op de uitsterving zoals die zich heeft voltrokken. "Als het aantal geboren kinderen van jonge neanderthalervrouwen - jonger dan twintig jaar - met 2,7 procent afnam, dan was de soort na tienduizend jaar verdwenen. Met een daling van het vruchtbaarheidscijfer met 8 procent zou die periode vierduizend jaar zijn geweest."

Over waarom de vruchtbaarheidscijfers zijn gedaald, hebben de onderzoekers wel ideeën, zegt Condemi in een interview met de wetenschapswebsite Live Science. "Het kan een combinatie zijn van diverse factoren. In de tijd dat neanderthalers verdwenen, onderging de aarde een klimaatsverandering. Daardoor kan het voedselaanbod zijn veranderd of verschraald, waardoor jonge moeders wellicht te weinig vitamines binnenkregen."