Het behandelen van muggen die de malariaparasiet bij zich dragen, in plaats van hun menselijke slachtoffers, is mogelijk een toekomstige manier om de verspreiding van de ziekte tegen te gaan.

Dat blijkt uit een studie door wetenschappers van de Amerikaanse universiteit Harvard, die eind februari is gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Nature.

Tijdens een laboratoriumexperiment werd een glasplaat bekleed met het antimalariale geneesmiddel atovaquone. Muggen landden op het glasoppervlak en namen het medicijn op via hun poten. Het middel voorkwam vervolgens dat de parasiet Plasmodium falciparum, die de potentieel dodelijke ziekte malaria tropica veroorzaakt, zich kon ontwikkelen in het spijsverteringsstelsel van de insecten.

De dosering met atovaquone werkte zowel bij muggen die de parasiet al bij zich droegen als bij muggen die pas naderhand met de Plasmodium falciparum werden besmet. Zeven tot negen dagen na het experiment waren de muggen nog vrij van parasieten.

Malaria teruggedrongen, maar niet verslagen

Malaria tropica is een ziekte die aanvankelijk lijkt op griep en hoge koorts en rillingen veroorzaakt. Zonder behandeling kan deze vorm van malaria fataal zijn. In 2017 waren er wereldwijd 219 miljoen gevallen van de ziekte bekend, vooral in Afrika. Naar schatting 435.000 van hen lieten het leven. De meesten van de dodelijke slachtoffers waren kinderen.

Onderzoekers schatten dat internationale inspanningen om malaria in Afrika te bestrijden sinds 2000 zo'n 663 miljoen besmettingen hebben voorkomen. Vooral met insecticide geïmpregneerde klamboes hebben bijgedragen aan het terugdringen van de ziekte. In de laatste jaren duiken echter steeds vaker malariamuggen op die resistentie hebben tegen de gebruikte insectwerende middelen.

Een ontwikkeling die door het meest recente onderzoek dichterbij lijkt te komen, is de productie van slaapnetten die de malariaparasiet in de muggen aanpakken.

Risico op aanpassing blijft issue

Het risico dat de malariaparasieten zich zullen aanpassen, bestaat echter ook bij de nieuwe strategie die door de onderzoekers van Harvard is getest. Mogelijk bouwen de beesten ook een weerstand op tegen geneesmiddelen zoals atovaquone.

De onderzoekers van Harvard willen als volgende stap andere antimalariamiddelen testen, waarbij ze ook gebruik willen maken van medicatie die niet geschikt is voor menselijk gebruik, maar mogelijk wel het gewenste effect heeft als het aan de muggen wordt toegediend.