Onderzoekers hebben in kaart gebracht hoe gigantische haaien zoals de megalodon, de grootste haai die ooit geleefd heeft, zo groot kunnen worden.

De megalodon, die ongeveer twee miljoen jaar geleden uitstierf, was door evolutie in staat om zijn eigen lichaamstemperatuur te regelen. De haaien hadden het vermogen om hun belangrijkste organen warmer te houden dan de temperatuur van het water waar zij in zwommen,

Het voordeel hiervan was dat zij ook in koude zeeën op hun prooien konden jagen. De megalodon kon zo wel 18 meter lang worden, ongeveer de lengte van een harmonicabus.

Onder andere witte haaien beschikken ook over de eigenschap om hun lichaamstemperatuur te reguleren. Zij worden daarom als warmbloedig beschouwd. De meeste haaien zijn koudbloedig. 

Walvishaai bijna net zo groot als megalodon

De walvishaai, de grootste haai ter wereld en ook de grootste vis ter wereld, kan bijna net zo groot worden als de megalodon was.

In tegenstelling tot de oerhaai is de walvishaai koudbloedig. De oceaanreus jaagt niet op prooien, maar voedt zich met het piepkleine plankton, het meest voorkomende voedsel in de zee.

Dit toont volgens de onderzoekers aan dat er twee manieren zijn voor haaien om zo groot te worden.

De resultaten van het internationale onderzoek, geleid door de Universiteit van Swansea, zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Evolution.

Deze illustratie geeft de verhoudingen weer tussen een megalodon en een harmonicabus. (Bron: Guillermo Torres. Banco de Imágenes Ambientales (BIA), Instituto Alexander von Humboldt)

Grote haaien lopen groter risico op uitsterven

Toch zijn er volgens de wetenschappers aan beide dieetsoorten risico's verbonden. Roofhaaien moeten grote prooien eten om hun energiebehoefte op peil te houden, maar wanneer die maaltijden schaars zijn, ligt uitsterving op de loer.

Dit scenario was in tijden van snelle klimaatverandering hoogstwaarschijnlijk ook de reden waarom de megalodon verdween, stellen de onderzoekers.

Zij waarschuwen dat het grootste gevaar voor grote zeedieren die zich voeden met plankton de grote hoeveelheden microplastics zijn, die de beesten tegelijk met het plankton naar binnen werken.