We moeten onze eetgewoontes drastisch veranderen willen we de planeet en haar inwoners redden, zegt een team van internationale deskundigen uit zestien landen. Daarvoor moeten mensen hun vlees- en suikerconsumptie halveren en dubbel zo veel groente, fruit en noten gaan eten.

Dat zijn de uitkomsten van een driejarig onderzoek waaraan 37 specialisten meewerkten. Met het dieet zouden elf miljoen vroegtijdige sterfgevallen kunnen worden voorkomen, terwijl ook de uitstoot van broeikasgassen verminderd wordt en meer natuur behouden zou kunnen worden.

"Ons eten en de manier waarop we het produceren bepalen het welzijn van de mensen en van de planeet", zegt Tim Lang, hoogleraar aan de Universiteit van Londen en een van de leiders van het onderzoek.

Het is onmogelijk om in 2050 tien miljard mensen te voeden zonder onze eetgewoonten aan te passen, stelt Lang. Volgens hem moeten we de voedselproductie anders inrichten en voedselverspilling zo veel mogelijk tegengaan. "We hebben een ingrijpende vernieuwing nodig, waarbij we het wereldwijde voedselsysteem veranderen op een schaal die we niet eerder gezien hebben."

Ongezond eetpatroon eist veel slachtoffers

Veel chronische, levensbedreigende ziektes - zoals obesitas, diabetes en verschillende types kanker - worden bepaald door een slecht dieet. De onderzoekers zeggen dat een ongezond eetpatroon momenteel meer slachtoffers eist dan onveilig vrijen, alcohol- en drugsgebruik en roken bij elkaar.

Het eten van rood vlees en suiker zou met 50 procent verminderd moeten worden, terwijl het eten van groente en fruit verdubbeld zou moeten worden. Dat is problematisch in sommige werelddelen, zoals Noord-Amerika. Daar eten inwoners bijna 6,5 keer zo veel rood vlees als wordt aanbevolen. In Zuid-Azië daarentegen eten mensen maar de helft van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vlees.

De onderzoekers geven toe dat het "erg ambitieus" is om te hopen dat iedereen in de wereld zich aan het dieet gaat houden, omdat niet iedereen toegang heeft tot hetzelfde voedselaanbod. "Meer dan 800 miljoen mensen hebben een tekort aan voedsel, terwijl mensen in andere gebieden een ongezonde levensstijl hebben die tot een vroegtijdige dood of ziektes kan leiden", zegt Walter Willett van Harvard. "Ook al halen we het gestelde doel wellicht niet helemaal, het is beter om het te proberen en zo dichtbij mogelijk te komen."

Grote vraag is hoe aan te passen

Guido Camps, onderzoeker humane voeding van de Wageningen University en niet betrokken bij het zogenoemde Lancet-project, sluit zich in de Volkskrant aan bij de bevindingen. "Dat het voor de meeste mensen beter zou zijn om te eten zoals de commissie voorstelt, staat als een paal boven water."

De vraag is echter hoe dat eetpatroon veranderd moet worden, aldus Camps. "Gaan we snoep en vlees verbieden? Ik vrees dat het dan niet blijft bij een paar 'Gele Hesjes'. Met één blikje cola zit je al boven de maximaal toegestane hoeveelheid suiker voor een dag."

Hij wijst op het klimaatakkoord. "Dat krijgen we al nauwelijks voor elkaar. Dit gaat nog veel verder. Ik vind het dapper dat ze een discussie willen losmaken, maar de kans dat de politiek hier iets mee gaat doen, lijkt me klein."

Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!