Wetenschappers hebben drie zogeheten superaardes buiten ons zonnestelsel ontdekt. Een daarvan zou weleens rijk aan robijnen en saffieren kunnen zijn.

Exoplaneet HD219134 b staat zo dicht bij zijn moederster, dat op het hemellichaam een jaar slechts drie dagen duurt. De planeet heeft een massa die bijna vijf keer zo groot is als onze planeet en wordt daarom een superaarde genoemd. Het object is 21 lichtjaren van ons verwijderd en staat in het sterrenbeeld Cassiopeia.

In tegenstelling tot onze aarde heeft de exoot geen massieve kern van ijzer, maar bestaat deze waarschijnlijk uit calcium en aluminium. Die samenstelling zorgt ervoor dat de planeet mogelijk voor een groot deel bestaat uit robijnen en saffieren. "Wellicht glinstert de planeet rood en blauw", stelt astrofysicus en hoofdonderzoeker Caroline Dorn.

Volgens haar is de ontdekking "bijzonder", omdat de planeten "compleet anders zijn dan de meeste planeten, die op onze aarde lijken". Zij spreekt in haar onderzoek daarom van een "nieuwe, exotische klasse van superaardes", die gevormd worden bij zeer hoge temperaturen en dicht bij hun moederster staan.

Te heet voor diepe oceanen

Ook de andere twee exoplaneten, 55 Cancri e en WASP-47 e, cirkelen dicht bij hun ster, waardoor het aan de oppervlakte ongeveer 3.000 graden Celsius is. Een eventuele atmosfeer is daarom allang 'verdampt'. Als de berekeningen kloppen, en de planeten nauwelijks ijzer bevatten, dan kunnen de objecten ook geen magnetisch veld hebben, zoals de aarde.

Op HD219134 b is het minder warm en is de situatie "gecompliceerder", legt Dorn uit. De planeet heeft namelijk een dichtheid die 10 tot 20 procent lager is dan onze aarde.

In eerste instantie zou een lagere dichtheid volgens de onderzoeker kunnen wijzen op de aanwezigheid van diepe oceanen op de planeet, maar daarvoor is het te heet. Het is nog onduidelijk of oceanen van magma de lagere dichtheid veroorzaken.

Exoplaneet bestaat niet grotendeels uit diamant

Exoplaneet 55 Cancri e kwam in 2012 al in het nieuws, omdat die volgens wetenschappers voor een groot deel uit diamant zou bestaan. Dorns onderzoek ontkracht deze theorie nu, omdat de planeet hiervoor te weinig koolstof herbergt. "We veranderen de veronderstelde diamantplaneet in een saffierplaneet", aldus de onderzoeker.

Dorn leidde een team van wetenschappers van de universiteiten Zurich en Cambridge. Zij vergeleken hun waarnemingen met bestaande wetenschappelijke modellen over de vorming van planeten. De resultaten zijn gepubliceerd in het Britse wetenschapsblad MNRAS.