NU.nl checkt dagelijks berichten op betrouwbaarheid. Bewering: Kleine mannen zijn over het algemeen agressiever dan lange mannen.

Oordeel: grotendeels onwaar

Mannenwebsite Gewoon voor hem kwam op 10 december met de volgende titel: "Kleine mannen zijn over het algemeen agressiever en hebben een korter lontje." Volgens de website blijkt uit onderzoek dat hoe een man zich gedraagt, beïnvloed wordt door zijn lengte. En kleine mannen zouden dus gemiddeld gezien agressiever zijn dan langere mannen.

Waar komt het vandaan?

Het onderzoek waar Gewoon voor hem zich op baseert, is een Amerikaans onderzoek dat in 2015 werd gepubliceerd. In dit onderzoek werd bekeken welke invloed het zelfbeeld van mannen heeft op onder andere agressie. Hieruit bleek dat mannen die zich minder mannelijk voelen dan de gemiddelde man en die dit ook nog eens vervelend vinden, een grotere kans hebben om gewelddadig gedrag te vertonen.

In het gehele onderzoek staat nergens iets vermeld over de lengte van de mannen. Het is theoretisch mogelijk dat kleine mannen zich minder mannelijk voelen en daardoor gemiddeld iets gewelddadiger zijn. Maar op basis van dit onderzoek zijn hier geen conclusies over te trekken.

Kleine mannen zouden last hebben van Napoleoncomplex

Niet alleen dit onderzoek wordt in verschillende nieuwsberichten over de vermeende agressiviteit van kleine mannen aangehaald. Eind november schreef Esquire op basis van een onderzoek aan de Vrije Universiteit dat kleine mannen agressiever zijn dan lange mannen.

Het idee dat kleine mannen driftiger zijn dan lange mannen is trouwens verre van nieuw. De gedachte dat kleine mannen zich overdreven mannelijk zouden gedragen om te compenseren dat ze klein zijn, wordt sinds de jaren zestig ook wel het Napoleoncomplex genoemd.

Deze naam is afkomstig van de mythe dat Napoleon Bonaparte heel klein was en dit met zijn veroveringsdrang probeerde te compenseren. In werkelijkheid had Napoleon een vrij gemiddelde lengte voor zijn tijd. Of het Napoleoncomplex wel echt bestaat, daar is nog discussie over.

Wat is er door de Vrije Universiteit onderzocht?

Jill Knapen, die bij de Vrije Universiteit onderzoek heeft gedaan naar het Napoleoncomplex, vertelt dat ze in hun onderzoek gekeken hebben hoe kleine mannen in competitieve situaties, waarin zij weten dat ze kleiner zijn en dus een fysiek nadeel hebben, toch proberen om goed uit die situatie te komen.

Dit deden ze door te kijken naar indirecte agressie. Indirecte agressie is volgens Knapen gedrag dat wel nadelig is voor een tegenstander in een competitieve situatie, maar dat weinig fysieke risico’s met zich meebrengt voor degene die het gedrag vertoont.

"We onderzochten dit met een experiment waarin een klein geldbedrag werd verdeeld. Er werd gevraagd aan de deelnemers om tussen zichzelf en een ander munten te verdelen. Als een deelnemer meer dan de helft van de munten voor zichzelf pakte, benadeelde hij daarmee de andere deelnemer."

"De muntjes werden zonder de ander erbij verdeeld en de deelnemers wisten dat ze elkaar daarna niet meer tegen zouden komen. Er was dus geen risico dat de deelnemer later nog werd aangesproken op zijn gedrag. De deelnemers hadden elkaar voor het verdelen van de munten wel ontmoet en het lengteverschil was duidelijk."

Hieruit kwam naar voren dat kleinere mannen inderdaad gemiddeld meer munten voor zichzelf namen dan langere mannen. Uit een tweede experiment binnen dit onderzoek bleek dat wanneer er overlegd moest worden over de verdeling van de munten het verschil tussen kleinere en langere mannen verdween.

Dat kleinere mannen in het eerste experiment gemiddeld gezien meer munten pakten, wil natuurlijk niet zeggen dat deze mannen ook over het algemeen agressiever zijn.

Agressief zijn heeft geen evolutionair voordeel voor kleine mannen

Knapen vertelt dat er geen reden is om aan te nemen dat kleine mannen over het algemeen agressiever zijn, of fysiek agressiever zijn, omdat dat simpelweg niet in hun voordeel zou werken. "Aangezien lange mannen een grotere kans hebben om een fysieke confrontatie te winnen, zullen kleine mannen vanuit evolutionair perspectief middelen juist op een niet-fysieke manier moeten proberen te bemachtigen."

Knapen vertelt dat uit het weinige onderzoek dat naar het verband tussen lengte en agressiviteit en dominant gedrag is gedaan juist blijkt dat lange mannen eerder dominant of agressief zijn. 

Conclusie

Er zijn aanwijzingen dat kleine mannen in specifieke competitieve situaties, waarin ze zelf weinig risico lopen, gemiddeld indirect agressiever zijn. Maar er is geen bewijs dat kleine mannen in het algemeen agressiever zijn of fysiek agressiever zijn. 

Om deze reden beoordelen we de stelling 'kleine mannen zijn over het algemeen agressiever dan lange mannen' als grotendeels onwaar.