Zowel op aarde als in de ruimte wordt druk gezocht naar sterrenstelsels, sterren, planeten en uiteindelijk buitenaards leven. In deze wekelijkse rubriek volgen we het nieuws over de belangrijkste onderzoeken. 

Superaarde draait om Ster van Barnard

Astronomen hebben een 'superaarde' ontdekt die draait rond de Ster van Barnard, een kleine ster in het sterrenbeeld Slangendrager die relatief dicht bij ons zonnestelsel staat.

Het gaat waarschijnlijk om een bevroren planeet waar weinig licht op valt, die een massa heeft van 3,2 keer die van de aarde. De 'superaarde' doet er waarschijnlijk 233 dagen over om een ronde om de ster te draaien. Een superaarde is een planeet die meer massa heeft dan onze aarde, maar kleiner is dan grote gasreuzen zoals Jupiter.

De Ster van Barnard is 6 lichtjaar verwijderd van ons zonnestelsel. Het maakt de onlangs ontdekte planeet een van de dichtstbijzijnde exoplaneten die ooit zijn ontdekt. Alleen de planeet die rond de ster Proxima Centauri draait, staat dichterbij. In totaal zijn er al ruim vierduizend exoplaneten ontdekt in het heelal. Het vermoeden is dat er miljarden rond de sterren in het universum draaien.

De onderzoekers denken dat de temperatuur aan de oppervlakte circa -170 graden Celsius bedraagt, waardoor de kans op leven erg klein zou zijn.

Een impressie van het oppervlak op de planeet (foto: ESO)

Zonnesonde overleeft eerste duikvlucht

Een Amerikaanse sonde heeft zijn eerste vlucht langs de zon goed doorstaan. De systemen aan boord van de Parker Solar Probe hebben de extreme hitte en straling overleefd en werken zoals het moet, zegt de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA.

De Parker Solar Probe is in augustus gelanceerd. Hij gaat de komende zeven jaar ovale banen rond de zon draaien. Bij de eerste duikvlucht kwam hij tot op 24 miljoen kilometer van de zon. Nog nooit kwam een sonde zo dicht bij onze ster. Daarbij behaalde de Parker Solar Probe een recordsnelheid van ruim 343.000 kilometer per uur. Beide records zullen later nog worden gebroken, want in 2024 haalt de Parker een snelheid van ruim 692.000 kilometer per uur en komt hij tot op 6 miljoen kilometer van de zon.

Tijdens de duikvlucht werd de Parker blootgesteld aan temperaturen van meer dan 400 graden Celsius. Dat loopt op tot bijna 1.400 graden bij volgende duikvluchten. Door koeling blijven de meetinstrumenten aan boord echter op kamertemperatuur.

De sonde vliegt nu weg van de zon. In april is zijn tweede duikvlucht. De Parker doet onder meer onderzoek naar de zonnewind. Dat is de stroom geladen deeltjes die de zon constant afvuurt.

De Parker Solar Probe in een impressie van NASA

Nieuw dwergsterrenstelsel ontdekt

Dankzij de satelliet Gaia van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA is een nieuw dwergsterrenstelsel ontdekt nabij ons eigen melkwegstelsel. Het gaat om het stelsel Antlia 2, dat op grofweg 130.000 lichtjaar van de aarde staat, in het sterrenbeeld Antlia. Het stelsel was tot voor kort niet zichtbaar, omdat het erg weinig licht uitstraalt. Bovendien staat het stelsel achter de centrale schijf van de Melkweg.

Vergeleken met andere dwergstelsels die bij de Melkweg horen, is Antlia 2 erg groot: Het stelsel is vergelijkbaar met de Grote Magelhaense Wolk en een derde van het formaat van de Melkweg zelf. Antlia 2 is erg ongebruikelijk, omdat het bijna 10.000 keer minder licht uitstraalt dan de Grote Magelhaense Wolk.

Van links naar rechts de Grote Magelhaense Wolk, de Melkweg en Antlia 2 (Afbeelding: V. Belokurov / Marcus en Gail Davies / Robert Gendler)