NU.nl checkt dagelijks berichten op betrouwbaarheid. Bewering: "Mensen die van zwarte koffie houden, hebben meer kans een psychopaat te zijn."

Oordeel: onbewezen

Mensen die zwarte koffie drinken, lopen volgens Elkedagverhalen.nl een groter risico op psychopathie. Uit onderzoek zou namelijk blijken dat mensen die van bitter eten, zoals koffie, houden een grotere kans hebben om deze stoornis te hebben. Ook zou je volgens het bericht om dezelfde reden maar beter uit de buurt kunnen blijven van mensen die gin-tonic drinken en liefhebbers van pure chocolade.

Waar komt het vandaan?

Elkedagverhalen.nl is niet de eerste die met die verhaal komt. Vorig jaar schreven Faqt en Famme.nl ook al dat psychopaten van zwarte koffie houden. In 2015 verschenen de eerste berichten over dit onderwerp, onder meer Het Laatste Nieuws en Metro schreven dat mensen die zwarte koffie drinken vanwege hun vermeende psychopatische trekjes gevaarlijk zouden kunnen zijn. 

De aanleiding hiervoor was een onderzoek van de universiteit van Innsbruck uit september 2015. In dit onderzoek werd bekeken of smaakvoorkeuren samenhangen met bepaalde karaktereigenschappen.

In het onderzoek lieten de participanten via een online vragenlijst eerst weten welke smaken ze lekker vonden. Dit deden ze op twee manieren. Eerst lieten de deelnemers weten hoeveel ze in het algemeen van zoet, zout, zuur en bitter hielden. Daarnaast werd de deelnemers ook gevraagd hoe lekker ze specifieke voedingsmiddelen vonden. Deelnemers meldden hoe lekker ze bijvoorbeeld gebak en snoep (zoet), citroen en azijn (zuur), bacon (zout) en koffie en radijs (bitter) vonden.

Hierna vulden de deelnemers een vragenlijst in over hun persoonlijkheid. De deelnemers moesten laten weten in hoeverre ze zich herkenden in een aantal stellingen. De karaktereigenschap psychopathie werd gemeten met stellingen als 'ik heb de neiging om ongevoelig te zijn', 'ik heb zelden last van spijt' en 'ik heb de neiging om cynisch te zijn'.

Uit het onderzoek kwam naar voren dat mensen die zeiden dat ze bitter in het algemeen lekker vonden relatief hoger scoorden op psychopathie dan de andere deelnemers. Er bleek alleen niet uit dat mensen die van de specifieke bittere producten, zoals koffie, hielden ook hoger scoorden op psychopathie.

Klopt het?

Uit eerder onderzoek bleek al dat algemene smaakvoorkeuren en de voorkeuren voor specifieke voedingsmiddelen niet altijd met elkaar overeenkomen. Als mensen die zeggen dat ze van bitter houden een grotere kans hebben om hoog te scoren op psychopathie, wil dit dus niet automatisch zeggen dat liefhebbers van zwarte koffie ook gemiddeld hoger scoren op psychopathie.

Daarnaast is het nog maar de vraag of mensen die zeggen van bitter te houden echt psychopathischer zijn dan mensen die van zoet houden. De onderzoekers schrijven zelf dat het ook mogelijk is dat het gevonden verschil veroorzaakt is door stereotypen.

Mensen die even voordat zij een persoonlijkheidstest doen hebben ingevuld dat zij van bittere smaken houden, kunnen onbewust beïnvloed worden door het stereotype dat iemand die van bitter voedsel houdt ook een 'bitter' persoon is. En hierdoor kan iemand zichzelf ook net iets asocialer of negatiever beoordelen, dan iemand die net heeft ingevuld dat hij heel erg van zoete smaken houdt, en bij wie wellicht juist het stereotype van een 'zoet persoon' is geactiveerd.

Daarnaast betekent het natuurlijk niet dat als je hoger dan gemiddeld op het persoonlijkheidskenmerk psychopathie scoort, je gelijk ook een psychopaat bent. Psychopathie wordt gemeten langs een graduele schaal. Mensen die gemiddeld hoger scoren op deze schaal hebben iets meer psychopathische eigenschappen dan normaal, maar slechts een heel klein gedeelte van deze mensen is daadwerkelijk een psychopaat.

Tot slot schrijven de onderzoekers zelf dat hun onderzoek slechts een eerste aanwijzing is dat een voorkeur voor bittere smaken mogelijk samenhangt met persoonlijkheid, maar dat er nog meer onderzoek nodig is.

Conclusie

Er is geen onderzoek bekend waarin is aangetoond dat liefhebbers van zwarte koffie een grotere kans hebben om een psychopaat te zijn. Uit één onderzoek bleek wel dat mensen die zeggen dat ze van bitter eten houden mogelijk iets hoger scoren op een test waarmee psychopathische eigenschappen worden gemeten. Dit onderzoek had echter wel een aantal beperkingen. Zo hebben de stereotypen rond zoet en bitter mogelijk de antwoorden op de persoonlijkheidstest beïnvloed.

We beoordelen de stelling "mensen die van zwarte koffie houden, hebben meer kans om een psychopaat te zijn" als onbewezen.