Wat gebeurde er de afgelopen week in de wereld van de wetenschap? Hieronder een overzicht van drie nieuwe en interessante ontwikkelingen op het gebied van wetenschap.

Laser kan buitenaards leven laten weten 'dat wij er zijn'

Wetenschappers hebben bedacht om met een krachtige laserbundel de aandacht van een buitenaardse beschaving te wekken, mocht die ergens in het heelal bestaan. Amerikaanse onderzoekers van het Massachusetts Institute of Technology (MIT) hebben aangetoond dat het met de huidige kennis op het gebied van lasertechnologie mogelijk is om een baken, dat zo sterk is dat het tot 20.000 lichtjaar afstand te zien is, te bouwen.

De laser zou volgens het "haalbaarheidsonderzoek" al op korte termijn operationeel kunnen zijn. Hoofdonderzoeker James Clark stelt voor om een laser van 2 megawatt te combineren met een enorme telescoopspiegel van 30 tot 45 meter hoog. Volgens zijn berekeningen ontstaat zo een infraroodsignaal dat ook nog te onderscheiden is van de infraroodstraling die onze zon afgeeft. De bevindingen zijn deze week gepubliceerd in het wetenschapsblad The Astrophysical Journal.

Het lasersignaal zou te detecteren zijn op de dichtstbijzijnde exoplaneet Proxima Centauri b, die zo'n 4 lichtjaar van ons afstaat. Een ander potentieel interessant doelwit is de TRAPPIST-1, een ster op 40 lichtjaar afstand van de aarde met zeven exoplaneten, waarvan er drie potentieel bewoonbaar zijn. Als de laserstraal eventueel wordt opgemerkt door een van deze nabijgelegen systemen, kan volgens de studie dezelfde megawattlaser worden gebruikt om een korte boodschap te verzenden in de vorm van pulsen die lijken op morsecode.

Het zou dus in theorie mogelijk zijn om aliens te laten weten 'dat wij er zijn'.

Wat is de beste manier om een mug te posten?

Muggen verspreiden ernstige ziektes zoals malaria of knokkelkoorts. Een veelbelovende nieuwe techniek om muggenpopulaties te verminderen is om muggen te bestrijden met muggen. Wetenschappers kunnen bijvoorbeeld in het laboratorium gesteriliseerde muggen uitzetten in het wild, waar ze paren met vrouwtjes, maar geen nakomelingen produceren. Een andere methode is om muggen te infecteren met een bacterie, waardoor de insecten zich niet kunnen voortplanten of om ziekteverwekkers bij zich te dragen.

Al deze methoden vormen echter een grote uitdaging, namelijk: hoe krijg je duizenden of zelfs miljoenen muggen die in het lab geboren zijn op de juiste plek in de natuur? Over die vraag bogen onderzoekers van de New Mexico State University zich. Het leverde een verrassende ontdekking op over hoe strak levende muggen kunnen worden verpakt, die zij verklapten in het wetenschappelijke tijdschrift Journal of Insect Science.

Door middel van een experiment dat testte hoe je muggen het beste op de post kunt doen, kwamen de onderzoekers erachter dat 240 muggen per kubieke centimeter verpakt de effectiefste methode is, ter vergelijking: dat zijn bijna twaalfhonderd muggen op een theelepel.

Om tot die conclusie te komen stopten de wetenschappers steeds een x aantal muggen in buisjes en stuurden die op naar een lab in Californië. Tot hun verbazing namen de overlevingskansen van de beestjes toe zodra ook hun aantallen per buisje toenamen. Zo berekenden de onderzoekers uiteindelijk het optimale verzendingsproces.

De wetenschappers vermoeden dat trillingen tijdens het transport, vooral per vliegtuig, meer invloed hebben op los gepakte muggen dan op hun soortgenoten die als sardientjes in een blik zitten.

Zeemijnen ontploft door zonnestorm tijdens Vietnamoorlog

Een zonnestorm veroorzaakte de plotselinge en bijna gelijktijdige ontploffing van tientallen Amerikaanse zeemijnen bij Vietnam tijdens de Vietnamoorlog. Een verslag van de buitengewone gebeurtenis lag sinds 1972 verborgen in een lade van de Amerikaanse marine, maar is recent vrijgegeven door het Amerikaanse ministerie van Defensie. Wetenschappers van de Universiteit van Colorado onderzochten het mysterieuze rapport en publiceerden hun bevindingen in het wetenschappelijke blad Space Weather.

Op 4 augustus 1972 vloog een Amerikaans gevechtsvliegtuig over de kust van Vietnam toen de bemanning getuige was van explosies in de wateren van Hon La. In een tijdbestek van slechts dertig seconden zagen zij hoe 20 tot 25 zeemijnen uit het niets ontploften

De zeemijnen hadden de functie om af te gaan bij veranderingen in het magnetisch veld om zich heen, iets dat gebeurde als een groot schip voorbij voer. De Amerikaanse marine stond in eerste instantie voor een raadsel door de plotselinge detonaties, maar al gauw concludeerden zij dat de extreme zonneactiviteit in die periode wel de oorzaak moest zijn.

Amerikaanse onderzoekers hebben die hypothese ruim 46 jaar later nu bevestigd. Uit de studie blijkt dat begin augustus 1972 een van de meest intense perioden van zonneactiviteit ooit werd geregistreerd. De onderzoekers baseerden zich onder andere op klimaatdata van het Amerikaanse bureau National Oceanic Atmosphere Administration (NOAA).

Zonnevlammen worden veroorzaakt door magnetische uitbarstingen op de zon, waarbij vaak een groot aantal elektrisch geladen deeltjes aan het oppervlak ontsnappen. Deze natuurverschijnselen kunnen in sommige gevallen satellietverbindingen en stroomnetwerken op aarde verstoren. Dat na 1972 geen zeemijnen meer zijn ontploft door dit natuurfenomeen komt doordat het ontwerp van de bommen is aangepast.

Beeld: NASA