Archeologen hebben in de Noord-Hollandse plaats Krommenie resten van een wachttoren blootgelegd die "vrijwel zeker" door Romeinen is gebouwd in de eerste eeuw na Christus.

Met de vondst wordt volgens gemeentelijk archeoloog Piet Kleij een stukje geschiedenis van het Romeinse Rijk herschreven. "Zo noordelijk zijn op het vasteland nooit eerder Romeinse nederzettingen gevonden."

De wachttoren was aan de basis ongeveer 3 bij 3 meter. Eromheen stond een palissade, een omheining van palen. Die was ongeveer zo groot als een half voetbalveld, meldt de gemeente Zaanstad, waar Krommenie deel van uitmaakt.

Volgens Kleij duidt alles erop dat Romeinen de toren hebben gebouwd. In de eerste plaats bouwden de Friezen die in het gebied leefden geen wachttorens.

Op de plek van de opgraving is bovendien Romeins aardewerk gevonden. Ook lagen er een schrijflei en een olielamp, voorwerpen die destijds door Romeinse militairen werd gebruikt. "Je kon veel van Friezen zeggen, maar niet dat ze konden schrijven", merkt Kleij op. 

Het materiaalgebruik en de manier van bouwen komen ook overeen met de werkwijze van Romeinen.

Onbekend waarom Romeinen in Krommenie waren

Op het vasteland van wat nu Nederland heet, kwam de zogenoemde limes (de buitengrens van het rijk) uiteindelijk bij de Oude Rijn te liggen. Wat de Romeinen in het moerasachtige gebied rond Krommenie te zoeken hadden, is nog de vraag.

"Ze hadden ooit plannen om ook het noordelijke gebied te veroveren. Bij Velsen bouwden ze daarom een castellum, mogelijk hangt deze toren daarmee samen'', speculeert Kleij. Krommenie ligt nog iets noordelijker.

Volgens de archeoloog zou het goed kunnen dat de Romeinen de vooruitgeschoven post gebruikten om inlichtingen te verzamelen. "Het kan ook best dat ze er handel dreven."

Het onderzoek gaat nog even door, maar het zal niet lukken om de toren in zijn geheel bloot te leggen. "Er ligt een grote elektriciteitskabel die half Krommenie van stroom voorziet", aldus de gemeente.