AMSTERDAM - Antistoffen of antilichamen binden doelgericht aan lichaamsvreemde stoffen, maar ook aan oude of zieke cellen die opgeruimd moeten worden. In de strijd tegen kanker worden antilichamen ingezet die binden aan de buitenkant van de kankercellen. Op die manier kunnen tumoren zichtbaar gemaakt worden. Ook kan er aan het antilichaam een anti-kankermedicijn bevestigd worden zodat alleen de tumor er last van heeft en niet de rest van het lichaam. Dat meldt Kennislink.

De promovendus Jos Kosterink deed onderzoek met antilichamen tegen een bepaald type borstkanker en een agressieve vorm van longkanker, het kleincellig longcarcinoom (SCLC). Zes patiënten waarvan bekend was dat ze deze vorm van longkanker hadden werden ingespoten met radioactief gelabelde antilichamen. Gedurende 3 dagen maakte Kosterink opnamen (scintigram) van de longen met een speciale camera die gevoelig is voor gammastraling. Bij 5 van de 6 patiënten kon de begintumor en uitzaaiingen zichtbaar gemaakt worden.

Antikankergeneesmiddel

De promovendus concludeert dat de gebruikte techniek in de toekomst ingezet kan worden bij de het beoordelen van het succes of falen van een behandeling. Mogelijk kunnen de antilichamen ook worden gebruikt als antikankergeneesmiddel. Maar voordat patiënten geholpen kunnen worden moeten er eerst meer studies worden gedaan. Kosterink bestudeerde de opname van gelabelde antilichamen in muizen en ratten die model staan voor de werking in de mens. Uit deze studies concludeerde hij dat ook de therapie met het borstkankermedicijn trastuzumab (ook een antilichaam) beter gevolgd kan worden. Daarnaast ontdekte hij dat op deze manier een voorspelling gedaan kan worden of patiënten last kunnen krijgen van hartspierzwakte. Hartspierzwakte is een bijwerking van chemotherapie.

De promovendus merkt in zijn proefschrift op dat met recombinant DNA technologie in de toekomst nog betere geneesmiddelen kunnen worden gemaakt. Zoals fusie-eiwitten die binden aan de oppervlakte van de kankercel waarna deze zichzelf ten gronde richt. Bovendien ziet hij mogelijkheden om antilichamen in te zetten om sneller en nauwkeuriger beelden te vormen van de tumor. Hierdoor kunnen ook kleinere tumoren opgemerkt worden waardoor behandeling en diagnose van de kanker verbetert. Kortom, antilichamen bieden nog steeds veel mogelijkheden in de strijd tegen kanker.