LONDEN - Wetenschappers van over de hele wereld luiden in een speciale editie van het wetenschapsblad Nature, dat donderdag verschijnt, de noodklok over de gevaren van vogelgriep. Zij stellen dat de wereld onvoldoende is voorbereid op een mogelijke pandemie bij mensen, die in een van de gunstigste scenario's eenvijfde van de wereldbevolking ziek zou kunnen maken.

De vogelgriepvariant H5N1 stak in 1997 voor het eerst de kop op in Hongkong en het zuiden van China. Zes mensen overleden. Sinds eind 2003 heeft het virus aan meer dan vijftig mensen in Vietnam, Cambodja en Thailand het leven gekost.

Virus

H5N1 kan zich nog niet verspreiden van mens tot mens, maar een gemuteerde variant zou dat wellicht wel kunnen. In dat geval kan het nieuwe virus, waarvoor nog niemand immuun is, zich in enkele maanden over de hele wereld verspreiden en miljoenen mensenlevens eisen, aldus de onderzoekers.

Zij vrezen zelfs een herhaling van de Spaanse griepepidemie, die in 1918 een kwart van de wereldbevolking velde. Tussen de 20 en 40 miljoen mensen stierven aan de ziekte. De medische wetenschap heeft sindsdien een enorme ontwikkeling doorgemaakt, maar toch kan een nieuwe grieppandemie volgens de wetenschappers miljoenen slachtoffers maken, vooral in ontwikkelingslanden.

Vogelgriep

Volgens een team onder leiding van viroloog Ab Osterhaus, van het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam, moet het onderzoek naar de vogelgriep veel gestructureerder worden aangepakt. Het onderzoek naar de vogelgriepvariant die sinds 1997 in Azië rondwaart, is veel te versnipperd, menen de Nederlandse onderzoekers.

In Nature pleiten zij voor de oprichting van een taakgroep waarin de relevante internationale organisaties gaan samenwerken met toonaangevende onderzoeksteams uit verschillende wetenschappelijke disciplines. Zij denken dat zo'n taakgroep, met onder meer specialisten op het gebied van ziektes bij mensen en dieren, niet meer hoeft te kosten dan 1,5 miljoen dollar per jaar.

Groot belang

Volgens Anthony Fauci, van het Amerikaans Nationaal Instituut voor Volksgezondheid in Bethesda, is het van groot belang dat de wetenschap meer inzicht krijgt in hoe griepvirussen zich ontwikkelen. Alleen dan kunnen tijdig nieuwe vaccins en medicijnen worden ontwikkeld. Ook moet de productiecapaciteit van vaccins drastisch omhoog, aldus Fauci in Nature.