Nederland krijgt woensdagmiddag de kans een 'blauwe maan' te aanschouwen. Tegelijkertijd is sprake van een 'supermaan', wat ervoor zorgt dat de maan helderder is dan gewoonlijk.

Het fenomeen 'blauwe maan', waar sprake van is als twee keer binnen een maand een volle maan te zien is, doet zich gemiddeld een keer in de drie jaar voor. 

Bij volle maan bevindt de maan zich, vanaf de zon gezien, aan de andere zijde van de aarde. Op dat moment is de maan vanaf de aarde 'maximaal verlicht' te zien. Ook is hij dan 'volmaakt rond', in tegenstelling tot wanneer de maan zich in andere posities bevindt.

De term 'blauwe maan' verwijst overigens niet naar de kleur die de maan woensdag heeft; die is niet anders dan bij een reguliere volle maan.

Voordat het gebruik van een kalender gangbare praktijk werd, gaven volkeren in Europe en Noord-Amerika elke volle maan een naam die in verband stond met de stand van de zon en het veranderen van de seizoenen, zodat op die manier het 'agrarische jaar' kon worden bijgehouden. Waar de naam 'blauwe maan' precies vandaan is gekomen, is niet bekend.

De maan oogt sporadisch trouwens wel eens blauw, bijvoorbeeld als er na een vulkaanuitbarsting of een grote natuurbrand veel asdeeltjes in de lucht zweven.

Melancholie

In de popcultuur en literatuur wordt de term 'blue moon' vooral geassocieerd met melancholie en weemoedigheid en werd het verschijnsel onder meer bezongen door Elvis Presley, Frank Sinatra, Rod Stewart en Ella Fitzgerald.

In 2018 doen zich bij uitzondering twéé blauwe manen voor. Ook op 31 maart is het verschijnsel te aanschouwen. Pas in het jaar 2037 is de volgende keer dat één jaar twee keer een blauwe maan telt.

Supermaan

Tegelijkertijd is er woensdag ook sprake van een 'supermaan'. Deze term wordt gebruikt als de maan in zijn baan het dichtst bij de aarde staat. Doordat de maan zich in een elliptische baan rond de aarde beweegt, varieert de afstand van de maan tot de aarde. Aangezien de maan zich op de kortst mogelijke afstand bij de aarde bevindt, is het hemellichaam 14 procent helderder dan normaal te zien.

Volgens Weerplaza zal de 'blauwe supermaan’ woensdagmiddag in Nederland goed te aanschouwen zijn. "In de loop van de middag trekt een storing met veel bewolking en regen naar Duitsland", legt weervrouw Diana Woei uit. "Het klaart in de avond en nacht soms breed op, vooral in het midden en zuiden van het land. Hierdoor zal het fenomeen naar verwachting goed te zien zijn."

Extra gloed

In Noord-Amerika, Azië, de Pacific, en Australië wordt de maan ook nog eens verduisterd door de schaduw van de aarde. De verduisterde maan krijgt daarvoor een rode gloed en wordt een 'bloedmaan' genoemd. Dit fenomeen is in Europa echter niet te aanschouwen.

De Amerikaanse luchtvaartorganisatie NASA volgt het fenomeen van de 'super blue blood moon' op de voet. Vanaf woensdag 31 januari om 11.30 uur is via de website van de NASA een livestream te volgen.