Het Amerikaanse driemanschap Michael Rosbash, Jeffrey Hall en Michael Young heeft dit jaar de Nobelprijs voor de Geneeskunde gewonnen. Zij worden beloond voor hun onderzoek naar slapen en de biologische klok.

De drie wetenschappers werken regelmatig samen. Rosbash en Hall zijn verbonden aan de particuliere Brandeis University, Young werkt voor de Rockefeller University.

Hall, Rosbash en Young ontdekten welke eiwitten een rol spelen bij de biologische klok van mensen, dieren en planten. Dat wordt ook wel een 'circadiaan ritme' genoemd. Zo weet elk levend wezen of het dag en nacht is.

Als deze lichaamsklok niet strookt met de klok van de omgeving waar iemand zich bevindt, leidt dat tot het gevoel van een jetlag. Op lange termijn kan dat schadelijk zijn voor de gezondheid.

Prijzengeld

De Nobelprijs voor Geneeskunde wordt sinds 1901 uitgereikt aan iemand die de wereld verbeterd heeft met een ontdekking, uitvinding of daad op het gebied van de geneeskunde.

De winnaars krijgen in totaal 9 miljoen Zweedse kronen (940.000 euro), een medaille en eeuwige roem. Het drietal moet het prijzengeld, dat half december wordt uitgereikt, delen. De laatste keer dat een Nederlander deze prijs won, was in 1973.

Niko Tinbergen

Niko Tinbergen kreeg het prestigieuze beeldje toen voor zijn onderzoek naar het gedrag van sociale dieren in het algemeen en die van bijen in het bijzonder.

Het is een van de vijf  prijzen die de Zweedse industrieel Alfred Nobel in zijn testament in het leven riep. In de komende dagen worden ook de winnaars van de andere Nobelprijzen bekendgemaakt.