'Geloof in straffende god maakt mensen vrijgeviger'

Het geloof in een god die slecht gedrag bestraft, maakt mensen vrijgeviger.

Als mensen een goddelijke straf vrezen, zijn ze eerder geneigd om geld weg te geven aan vreemden. Het geloof in een barmhartige god die goede daden beloond heeft dat effect niet. Dat melden Amerikaanse onderzoekers in het wetenschappelijk tijdschrift Nature.

De wetenschappers kwamen tot hun bevindingen door 591 mensen een economisch spel te laten spelen. De proefpersonen hadden verschillende religies en achtergronden. Er deden jager-verzamelaars uit Tanzania mee, maar ook Boeddhisten, Hindu's en Christenen.

De deelnemers kregen een dobbelsteen met verschillende kleuren. Bij het gooien van bepaalde kleuren moesten ze geld doneren in een pot waarvan de inhoud zou worden uitbetaald aan geloofsgenoten in hun eigen samenleving.

Bij andere kleuren moesten ze geld stoppen in een pot, waarvan de inhoud werd weggegeven aan vreemden met dezelfde religie in andere landen.

Barmhartig

De wetenschappers noteerden alleen welke kleuren de proefpersonen gooiden, maar keken pas achteraf hoeveel geld er in beide potten was gedeponeerd. De proefpersonen konden dus valsspelen.

Na afloop werden alle deelnemers ondervraagd over hun geloof en werd de inhoud van beide potten geteld en vergeleken met de gegooide kleuren.

Uit het onderzoek bleek dat aanhangers van godsdiensten met een straffende god het eerlijkste waren bij het verdelen van het geld. "Hoe meer de deelnemers hun god vreesden vanwege zijn strengheid en alwetendheid, hoe meer munten ze in de pot deden voor geloofsgenoten in verre landen", verklaart hoofdonderzoeker Benjamin Purzycki op de nieuwssite van het wetenschappelijk tijdschrift Science.

Succesvol

Aanhangers van meer barmhartige goden kozen er relatief vaak voor om geld dat eigenlijk voor vreemden was bestemd toch in de pot voor hun eigen gemeenschap te gooien.

Volgens Purzycki laat het experiment zien waarom samenlevingen met wrekende goden zo succesvol zijn. "Moralistische en straffende goden stimuleren samenwerking en eerlijkheid ook buiten de eigen groep." Daardoor werken deze gemeenschappen mogelijk effectiever samen met andere groepen. "Dat kan verklaren waarom deze religies zo vaak voorkomen."

Lees meer over:

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie