In stressvolle situaties wordt ons brein sterk aangespoord kortetermijngewin te verkiezen boven langetermijndoelen, volgens een nieuw onderzoek.
 

Deze ontdekking van wetenschappers van de universiteit van Zürich is donderdag gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Neuron.

Een deel van de proefpersonen in het onderzoek werd blootgesteld aan middelmatige stress: een van hun handen werd drie minuten lang ondergedompeld in ijswater. Vervolgens werd aan alle deelnemers gevraagd te kiezen tussen een zeer smakelijk maar ongezond tussendoortje of een gezond maar relatief minder smakelijke snack.

Wat bleek was dat de proefpersonen die waren blootgesteld aan stress, vaker kozen voor het ongezonde voedsel, ondanks het feit dat hen tijdens het experiment meermaals werd verteld welk voedingsmiddel beter voor hun gezondheid was.

Vecht-of-vlucht

Volgens de wetenschappers is de keuze van het brein om voordelen op de lange termijn te riskeren voor kortetermijngewin te begrijpen vanuit een evolutionair standpunt: het lichaam wordt door een stressreactie voorbereid op een vecht-of-vluchtreactie. Daarbij leggen langetermijndoelen het af tegen de drang onmiddellijk in actie te komen.

Dat lijkt vanzelfsprekend, maar de belangrijkste ontdekking van de Zwitserse onderzoekers betreft de werking van de hersenen in een dergelijke situatie.

De ventromediale prefrontale cortex helpt het brein door de waarde van keuzemogelijkheden te berekenen en die informatie door te geven aan andere hersendelen. Volgens de Zwitsers communiceert deze cortex in stressvolle situaties vaker dan gewoonlijk met de beloningscentra, het striatum en de amygdala.

De communicatie met de delen van de prefrontale cortex die betrokken zijn bij het bewaken van doeloriëntatie en lange-termijnplanning verloopt echter steeds moeizamer als de stress oploopt.

Mogelijk biedt deze ontdekking aanknopingspunten voor verder onderzoek naar het verbeteren van zelfbeheersing of het voorkomen van zelfbeheersingsproblemen, aldus de onderzoekers.