Als mensen een nacht niet slapen, veranderen ze daarmee de structuur van bepaalde genen in hun lichaam, zo blijkt uit een nieuwe studie.

De veranderingen treden op in 'klokgenen', die verantwoordelijk zijn voor de afstelling van biologische klokken in lichaamscellen.  

Door chemische processen verandert de structuur van deze genen, waardoor hun afstelling in de war kan raken.

Dat melden Zweedse onderzoekers in het wetenschappelijk tijdschrift Journal of Clinical Endocrinology.

Spierweefsel

De wetenschappers lieten vijftien proefpersonen twee keer naar hun laboratorium komen om daar twee nachten door te brengen. Tijdens de eerste onderzoekssessie sliepen ze twee nachten door, maar tijdens de tweede sessie werden ze één nacht wakker gehouden.

Na beide experimenten werd er bloed en wat huid- en spierweefsel bij de deelnemers afgenomen om de activiteit van hun genen in kaart te brengen. 

Chemisch

Uit het onderzoek blijkt dat bepaalde genen door het slaapgebrek zogenoemde epigentische veranderingen ondergingen. Dat wil zeggen dat de structuur van het dna veranderde door chemische processen, zoals methylgroepen die zich aan DNA-moleculen hechten. 

Met name de afstelling van genen die de biologische klokken in het lichaam aansturen, raakte in de war door die veranderingen in het DNA.

Deze genen zorgen er bijvoorbeeld voor dat het slaaphormoon melatonine op tijd wordt aangemaakt de lichaamstemperatuur 's nachts daalt. Sommige van dit soort genen werden bij de proefpersonen plotseling ingeschakeld of juist uitgeschakeld door de veranderingen in structuur.

Ploegendienst

Het gaat om een kleine studie die moet worden herhaald om definitieve conclusies te trekken over de gevolgen van slaapgebrek.

"Voor zover wij weten, zijn we de eerste die aantonen dat epigenetische veranderingen zo snel kunnen optreden na slaapverlies", aldus hoofdonderzoeker Jonathan Cedernaes op nieuwssite ScienceDaily.

"Het is goed mogelijk dat deze veranderingen na een paar goede nachtrusten weer ongedaan worden gemaakt. Maar aan de andere kant zijn epigentische veranderingen bij mensen die veel in ploegendienst werken soms van blijvende aard."