Vrouw en man in jagers-verzamelaarssamenleving waren gelijkwaardig

De rolverdeling tussen mannen en vrouwen bij jagers-verzamelaarssamenlevingen in de oertijd was gelijkwaardig. 

Dat concluderen Engelse wetenschappers van het University College London deze week in Science.

De antropologen bestudeerden groepsvorming bij twee nu nog bestaande jagers-verzamelaarssamenlevingen, die als model stonden voor samenlevingen meer dan tienduizend jaar geleden. Een stam leefde in de Filippijnen, de ander in Congo.

De wetenschappers verzamelden stamboomgegevens en namen interviews af om er achter te komen hoe verwant de mensen waren binnen de rondtrekkende groepen, die doorgaans bestonden uit een persoon of twintig. Ze kwamen er achter dat de groepen zeer divers waren, en dat lang niet iedereen familie van elkaar was.

Vervolgens stelden de antropologen een model op waarmee ze groepsvorming simuleerden. Daarin gingen ze er vanuit dat mensen het liefst rondtrekken met hun familieleden. Vervolgens lieten ze het model groepen vormen, dan wel met de man als dominant geslacht dan wel met een gelijkwaardige sekseverhouding.

Dominant

Het bleek dat als de man dominant was groepen met veel familieleden zich vormden. Vooral broers eindigden bij elkaar in de groep. Bij een gelijkwaardige verdeling raakten de groepen veel gemixter. Dat laatste is precies zoals de wetenschappers het ook in het echt observeerden.

Daaruit concluderen de Engelsen dat mannen en vrouwen bij jagers-verzamelaars op gelijke hoogte stonden. Wat de rollen veranderde, was de ontwikkeling van de landbouw zo'n tienduizend jaar geleden.

Toen werd het opeens mogelijk om rijkdom op te bouwen en het ook door te geven naar een volgende generatie. Dat zorgde ervoor dat broers gingen samenspannen, waardoor de samenlevingsvorm veranderde.

Macho

Volgens de onderzoekers rekent hun studie af met het idee dat de oerman een dominante macho was. Het tegendeel is waar: in de oertijd was alles juist heel gelijkwaardig. De Engelse studie is hiervoor niet de eerste aanwijzing.

Al eerder werd vastgesteld dat bij jagers-verzamelaars mannen en vrouwen evenveel calorieën binnenbrengen voor de groep. Ook is gedeelde zorg voor de kinderen heel normaal.

Lees meer over:

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie