Emulgatoren die in ijsjes en veel andere bewerkte voedingsproducten zitten, kunnen bijdragen aan het ontstaan van darmontstekingsziekten en overgewicht.

Dat schrijven Amerikaanse en Israelische onderzoekers op basis van muizenexperimenten in de nieuwste editie van Nature.

Emulgatoren worden toegevoegd aan voedingsproducten om ze smeuïger en langer houdbaar te maken. In totaal zijn er tientallen emulgatoren, maar de studie richtte zich op twee veelgebruikte stoffen: carboxymethylcellulose (cmc) en polysorbate-80 (p80).

De onderzoekers gaven muizen drinkwater met 1 procent cmc of p80. Muizen met aanleg voor de darmontstekingsziekte colitis ontwikkelden als gevolg hiervan deze ziekte. Muizen zonder die aanleg ontwikkelden het metabool syndroom.

Toen de onderzoekers de emulgatoren toevoegden aan het voedsel van de muizen, trad hetzelfde effect op en ook bij lagere doses vonden ze een – weliswaar minder ernstig - effect.

Schadelijke bacteriën

Volgens de onderzoekers doen de emulgatoren schadelijke bacteriesoorten in de darmen floreren, die vervolgens het darmslijmvlies aantasten. Hierdoor raakt de barrière verzwakt die het darmslijmvlies en de darmwand normaal gesproken vormen tussen de darminhoud en het lichaam.

Moleculen afkomstig van de bacteriën kunnen het lichaam in ‘lekken’, stofwisselingsprocessen verstoren en zo het metabool syndroom veroorzaken.

Voorbarig

Niet iedereen is overtuigd door de resultaten. ‘Een typisch geval van een voorbarige conclusie.’ zegt Max Nieuwdorp, die in het AMC in Amsterdam de relatie tussen type 2 diabetes en darmbacteriën onderzoekt en niet betrokken was bij de studie.

De onderzoekers stellen dat ze doseringen hebben gebruikt die vergelijkbaar zijn met de toegestane dosis in voedingsproducten, maar ze rapporteren nergens hoeveel de muizen precies hebben binnen gekregen.

Afgelopen jaar concludeerden Israëlische onderzoekers dat de consumptie van zoetstoffen type 2 diabetes kan veroorzaken. Daarop kwam veel kritiek, omdat de conclusie in ging tegen de consensus op basis van eerdere studies, dat er juist geen verband bestaat tussen zoetstoffen en suikerziekte. Iets vergelijkbaars geldt voor deze studie, al ontkennen de critici niet dat emulgatoren schadelijk kunnen zijn.

De onderzoekers zelf stellen dat hun studie aantoont dat de huidige manier waarop voedseladditieven worden getest tekort schiet. Zij pleiten ervoor experimenten zoals die van hen toe te voegen aan het repertoire.