Aziatische woestijnratten zijn mogelijk verantwoordelijk geweest voor de Europese uitbraak van de pest in de Middeleeuwen. Dat zou blijken uit een nieuwe studie.

De zogenoemde gerbils hebben volgens Noorse wetenschappers in de veertiende eeuw vlooien in Azie besmet, die vervolgens op de huid van huisdieren en mensen naar Europa reisden.

Dat melden de onderzoekers van de Universiteit van Oslo in het wetenschappelijk tijdschrift PNAS.

Tot nu werd aangenomen dat de pestepidemie in Europa een gevolg was van lokale rattenplagen.

Boomringen

De wetenschappers verzamelden voor hun studie gegevens over het klimaat in het middeleeuwse Europa en Centraal-Azië door de groeiringen van oude bomen te analyseren.

Uit het onderzoek bleek dat het op basis van de weeromstandigheden in de veertiende eeuw niet aannemelijk is dat Europa te maken had met rattenplagen. 

Wel werden er onder invloed van natte lentes en warme zomers in Centraal-Azië waarschijnlijk grote hoeveelheden gerbils geboren op dit continent.

Vlooien

Deze woestijnknaagdieren zijn dragers van de bacterie die de pest veroorzaakt. De gerbils geven de ziektekiem vaak door aan de vlooien die op hun huid leven. 

Mogelijk zijn deze vlooien uiteindelijk verantwoordelijk geweest voor de verspreiding van de pest, omdat ze door de handel tussen Azië en Europa in deze periode gemakkelijk op en neer konden reizen op de huid van mensen en huisdieren.

Omstandigheden

"In ons onderzoek tonen we aan dat de pest steeds opdook in Europa na een periode van goede omstandigheden voor gerbils en vlooien in Azië", aldus hoofdonderzoeker Nils Christian Stenseth op BBC News.

"We dachten altijd dat de epidemieën van de pest werden veroorzaakt door lokale ratten en het klimaat, maar nu blijkt dat de uitbraken zijn terug te leiden naar Azië", zo beweert hij.