Onvoldoende zuurstof zorgde voor uitblijven dieren

Tussen de komst van complex leven in de vorm van eencelligen en het ontstaan van dieren zit een gat van ongeveer een miljard jaar. Wetenschappers denken dat het uitblijven van voldoende zuurstof de belangrijkste reden was.

Geologen van verschillende universiteiten schrijven dat deze week in het tijdschrift Science.

Zo'n zevenhonderd tot achthonderd miljoen jaar geleden ontstond vrij plotseling complex leven op aarde. De grote vraag was of dit kwam door genetische veranderingen van organismen of dat het te maken had met de omstandigheden op aarde.

De geologen gaan uit van het laatste. Door onderzoek te doen aan sedimenten uit Australië, Canada, China en de Verenigde Staten, ontdekten de geologen dat de hoeveelheid zuurstof in de atmosfeer in het Mesoproterozoïcum (tussen de 1 en 1,6 miljard jaar geleden) toen minder dan 0,1 procent bedroeg van de huidige hoeveelheid.

Er bestonden al wel vermoedens over de hoeveelheid zuurstof, maar die lagen tussen de één en veertig procent van wat er nu in de lucht zit. Nu bestaat de atmosfeer voor ongeveer 21 procent uit zuurstof.

Meer zuurstof

Langzaamaan ging de hoeveelheid zuurstof achthonderd miljoen jaar geleden omhoog. Dat zorgde voor allerlei reacties over de hele aarde, zoals sterke afkoeling. Niet veel later, zo'n 542 miljoen jaar geleden, nam de verscheidenheid van diersoorten ineens heel snel toe. Deze periode heet ook wel de Cambrische Explosie.

Toch is er ook kritiek op de studie. Het onderzoek naar afzettingen in beddingen van ondiep water, betekent niet per se dat een vergelijkbare hoeveelheid zuurstof ook in de oceanen voor kwam. Misschien zat daar wel meer zuurstof in, aldus geochemicus Robert Frei van de Universiteit van Kopenhagen.

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?

NUwerk

Tip de redactie