De korst van Jupiter-maan Ganymedes bestaat mogelijk uit afwisselende lagen ijs en water, waarbij het water steeds tussen het ijs ingeklemd zit.

Voorheen werd gedacht dat de korst van de grootste maan van ons zonnestelsel bestond uit twee lagen ijs met daartussen een 'oceaan' geklemd.

Dat lijkt dit onderzoek van de NASA na laboratoriumexperimenten tegen te spreken.De wetenschappers publiceerden hun bevindingen deze week in het tijdschrift Planetary and Space Science

Vermoedens van het bestaan van een oceaan onder de korst van Ganymedes onstonden in de jaren 70 van de vorige eeuw. Later vloog NASA's ruimtesonde Galileo vlak langs Ganymedes waardoor het bestaan van een honderden kilometers diepe oceaan op de maan bevestigd werd. Ook vond Galileo bewijs voor zoute zeeën met waarschijnlijk de zoutsoort magnesiumsulfaat.

De eerdere modellen van Ganymedes' oceanen gingen ervan uit dat zouten in het water de eigenschappen onder druk niet sterk zouden beïnvloeden, maar uit deze laatste experimenten bleek dat zout de dichtheid van vloeistoffen onder de extreme omstandigheden zoals op Ganymedes, zeer sterk laat toenemen.

Maar niet alleen zoutwater krijgt heel andere eigenschappen onder hoge druk, ook ijs toont zich dan in al zijn verschillende vormen. 'Normaal' ijs drijft op water omdat de dichtheid lager is dan de dichtheid van water. Bij hoge druk, zoals in de extreem diepe oceanen op Ganymedes, veranderen de ijskristallen, waardoor het ijs zo dicht kan worden, dat het zwaarder wordt dan water.

Steenachtig

Uit de experimenten in combinatie met computermodellen, hebben de onderzoekers nu het idee dat Ganymedes' korst bestaat uit een oceaan die ingeklemd zit tussen tot wel drie lagen ijs en de steenachtige zeebodem.

Het lichtste ijs drijft op de top en de zoutste vloeistof is zo zwaar dat die helemaal naar de bodem zinkt.

Tussen deze twee lagen vinden ook nog eens zeer bizarre fenomenen plaats, waardoor er als het ware ijs naar boven 'sneeuwt'. Zouten slaan namelijk neer uit ijs, waardoor het ijs uiteindelijk lichter wordt en naar boven drijft. Dat ijs smelt weer op de weg naar boven, waardoor er mogelijk nog een extra laag water ontstaat, waardoor het ingeklemd kon raken tussen lagen ijs.

Het is niet bekend hoe stabiel deze staat is. Het vermoeden is nu dat het een 'vrij stabiele' structuur is, maar de onderzoekers laten zich daar verder niet over uit.