Hekken om bedreigde plant- en diersoorten te beschermen, zouden pas als laatste redmiddel moeten worden ingezet omdat ze vaak averechts werken.

Dat betogen Engelse en Amerikaanse ecologen deze week in het tijdschrift Science naar aanleiding van recente debatten rond de bescherming van leeuwen in Afrika.

Een hek lijkt soms een goed idee om zo wilde dieren van mensen en hun landerijen te scheiden omdat de dieren anders schade zouden kunnen toebrengen, zoals het opeten van gewassen of doden van (pluim)vee.

Ook worden gebieden vaak omheind om ervoor te zorgen dat bedreigde plant- en diersoorten beter beschermd worden, maar een hek heeft ondertussen ook grote invloed op de rest van een ecosysteem.

Overbegrazing

Grote roofdieren hebben bijvoorbeeld geen toegang meer tot hun voedselbron, bijvoorbeeld grote grazers, wat weer kan leiden tot overbegrazing.

Ook kan een hek ervoor zorgen dat beschermde diersoorten niet meer kunnen vluchten voor de mens. Stropen wordt op die manier soms zelfs makkelijker gemaakt.

Planten

De auteurs geven wel aan dat er zeker een zaak te maken is voor hekken in sommige gevallen, bijvoorbeeld als invasieve soorten de inheemse planten dreigen te overschaduwen. Toch moet er per geval bekeken worden wat een goede benadering is voor wat er bereikt moet worden en niet zomaar klakkeloos een hek neerzetten.

Het artikel besluit met een blik naar de toekomst en voorbeelden uit de Verenigde Staten waar grote gebieden worden beschermd zonder hekken. Dat laatste zorgde al voor een toename van grote vleeseters en grote grazers. Hieruit blijkt dat deze dieren geen hekken nodig hebben.

Klimaatverandering

Voor de toekomst voorzien de auteurs dat het gemakkelijker moet zijn voor wilde dieren om zich snel te kunnen verplaatsen in verband met de klimaatverandering. Bosbranden of overstromingen vragen om grotere mobiliteit.

Nederland probeert met de inzet van de Ecologische Hoofdstructuur verschillende grotere en kleinere natuurgebieden te verbinden, zodat deze niet geïsoleerd komen te liggen. Op die manier wordt geprobeerd te voorkomen dat bepaalde dieren en planten uitsterven.