Een nieuw model voorspelt hoe riviernetwerken zich ontwikkelen in de tijd. Het model kan onderzoekers helpen te begrijpen hoe landschappen eruitzagen in het verleden en hoe ze er mogelijk uit zullen zien in de toekomst.

Dat schrijven onderzoekers van verschillende universiteiten uit Zwitserland, Israël en de Verenigde Staten deze week in het tijdschrift Science.

Het belang van het model zit er vooral in dat rivieren twee functies hebben: voor sommige wezens is het een barrière, voor anderen juist een weg.

Dit model kan zo meer duidelijkheid scheppen over de invloed van rivieren op ecosystemen.

De wetenschappers bestudeerden hoe stroomgebieden en waterscheidingen door de tijd heen reageerden op water wat het land doorsnijdt en de opwaartse beweging van de tektonische platen (stukken aardkorst die heel langzaam enkele centimeters per jaar verschuiven).

Waterscheiding

Een waterscheiding is de grens tussen twee stroomgebieden. Nederland ligt in Europa bijvoorbeeld in het stroomgebied van de Rijn en Maas.

Europa wordt gescheiden door een waterscheiding die loopt van Gibraltar via de Pyreneeën, de Alpen en de Karpaten naar West-Rusland.

Kenmerken

Voor dit onderzoek pasten de wetenschappers hun nieuwe model toe op drie grote rivier-systemen in China, Taiwan en de Verenigde Staten.

Ze ontdekten dat de kenmerken van de netwerken steeds iets veranderden tot een evenwicht bereikt werd. Als dat evenwicht er uiteindelijk is, dan veranderd het landschap ook bijna niet meer.

De Gele Rivier in China is vrijwel stabiel, maar de jongere rivieren in Taiwan en de oudere riviersystemen in het zuidoosten van de VS tussen de Appalachen in het westen en de Atlantische Oceaan in het oosten, bewegen nog steeds langzaam.