'Schaf impactfactor af als indicator kwaliteit wetenschap'

Namen van wetenschappelijke tijdschriften en de hoeveelheid verwijzingen naar artikelen in die tijdschriften moeten niet meer gebruikt worden als kwaliteitskenmerken voor wetenschappelijk onderzoek. 

Dat schrijft Nobelprijswinnaar Randy Schekman in de nieuwste editie van het online wetenschapstijdschrift eLife, waarvan hij hoofdredacteur is. 

De zogenaamde kwaliteitskenmerken zijn volgens Schekman namenlijk perverse prikkels.

Schekman ontving vorige week de Nobelprijs voor geneeskunde en maakte van die gelegenheid gebruik om in de Engelse krant the Guardian op te roepen wetenschappelijke 'luxetijdschriften' te boycotten. Hij doelt hiermee met name op de populaire bladen Nature, Science en Cell.

Aan het publiceren in deze op spectaculaire ontdekkingen gerichte tijdschriften wordt volgens hem te veel waarde gehecht, wat ten koste zou gaan van wetenschappelijke degelijkheid.

De tijdschriften laten met opzet weinig artikelen toe, waardoor de waarde van die artikelen toeneemt. Hierdoor stijgt het aantal keren dat andere wetenschappers artikelen in deze bladen aanhalen – de impactfactor.

Kritiek

Schekman ontving afgelopen week veel lof, maar ook kritiek. Hij zou hypocriet zijn, omdat hij gedurende zijn carrière ook regelmatig in deze grote bladen publiceerde en waarschijnlijk mede daardoor in aanmerking kwam voor de Nobelprijs.

Ook zou er sprake zijn van belangenverstrengeling: Schekman is hoofdredacteur van eLife, een vorig jaar opgericht wetenschapstijdschrift dat nog lang niet zo'n grote reputatie heeft als deze grote drie.

Podium

Schekman verdedigt zich nu tegen deze kritiek. 'Ik had me hierover eerder kunnen uitspreken, maar de Nobelprijs heeft me een podium gegeven om luid te spreken,' schrijft hij.

Ook schrijft hij dat hij weliswaar belang heeft bij het 'onderuit halen' van de populairste tijdschriften, maar dat deze kwestie over veel meer gaat dan concurrentie tussen wetenschapsbladen.

Aanbevelingen

In zijn reactie doet Schekman een aantal aanbevelingen. Hij stelt voor namen van tijdschriften en impact factoren af te schaffen als kwaliteitsindicatoren voor wetenschap.

Ook zouden onderzoekers de namen van tijdschriften moeten weghalen uit hun cv en de toekenning van wetenschappelijke beurzen zou niet moeten afhangen van eerdere publicaties in de topbladen. 

Met alternatieve indicatoren aan de hand waarvan snel de kwaliteit van wetenschappelijk onderzoek kan worden afgeleid komt hij niet.

Lees meer over:

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie