Wetenschappers van de Universiteit Utrecht hebben een stofje ontwikkeld dat zenuwcellen beschermt tegen het uiterst giftige botulinetoxine.

Dat heeft de universiteit zondag bekendgemaakt. De gifstof, ook bekend onder de naam botox, veroorzaakt de dodelijke ziekte botulisme.

Hoogleraar celbiologie Casper Hoogenraad, die een deel van het onderzoek leidde, spreekt van een doorbraak. Volgens hem kan het antigif gebruikt worden in de ontwikkeling van een middel tegen de dodelijke verlammingsziekte.

Botulinetoxine is afkomstig van een bacterie die gedijt in onder meer bedorven voedsel. Het is een van de meest giftige stoffen voor zover bekend en behoort tot de meest gevaarlijke klasse biologische wapens.

Bekijk uitleg over de ontdekking:

Sarin en anthrax

''De stof past in het rijtje sarin en anthrax'', zegt Hoogenraad. Volgens de hoogleraar komt het gif ''gelukkig'' heel zelden voor en overlijden er weinig mensen aan. ''Maar zodra het voorkomt hebben we echt een probleem'', zegt Hoogenraad.

Eenmaal in het menselijk lichaam hecht botulinetoxine zich aan zenuwcellen die de spieren aansturen en verlamt deze. Hoogenraad ontwikkelde een eiwit dat een blokkade vormt tussen de gifstof en zenuwcellen.

Rimpels

Botox wordt in sterk verdunde vorm ook gebruikt in de medische wereld. De bekendste toepassing van de verlammende gifstof is het bestrijden van rimpels, maar ook mensen die lijden aan migraine of aan overmatig zweten hebben soms baat bij botox.

Een artikel over de vondst van de Utrechtse wetenschappers is zondag ook verschenen in het wetenschappelijke tijdschrift Nature.