Het Sierra Nevada de Santa Marta Natural National Park in Colombia, een stukje kustgebergte vlakbij de Caribische Zee, is het meest onvervangbare natuurgebied in de wereld. 

Tot die conclusie is een groep wetenschappers gekomen na het bekijken van gegevens van 173.000 beschermde natuurgebieden en 21.500 bedreigde plant- en diersoorten.

Hun bevindingen zijn donderdag gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Science.

De wetenschappers analyseerden voor de International Union for Conservation of Nature (IUCN) onder andere welke gebieden het meest betekenen voor het behoud van dier- en plantsoorten en kwamen tot een lijst met 78 gebieden die zij als uiterst onvervangbaar bestempelden. Vooral omdat er soorten voorkomen die elders niet leven.

Op die lijst staan bijvoorbeeld de Galapagos eilanden, het Manu National Park in Peru, de National Wildlife Refuge in Hawaï en het Canaima National Park in Venezuela. Het Sierra Nevada de Santa Marta Natural National Park ligt hoog in de bergen in Colombia en herbergt tientallen dier- en plantsoorten die alleen daar voorkomen.

Werelderfgoed

Opvallend is dat een groot deel van de gebieden die als uiterst onvervangbaar worden beschouwd, niet als werelderfgoed te boek staan. Dat geldt ook voor het park in Colombia.

De wetenschappers willen dat de natuurgebieden die erfgoedstatus zo snel mogelijk krijgen omdat ze dan beter beschermd worden.

De IUCN is de organisatie die de rode lijst van bedreigde plant- en diersoorten bijhoudt.

Dertien procent

Op dit moment beslaat het aantal beschermde gebieden wereldwijd zo'n dertien procent van het landoppervlak. Om die gebieden te beschermen, is echter wel personeel en geld nodig en dat, schrijven de onderzoekers, is er in veel gevallen niet of nauwelijks.

Om toch een zo groot mogelijke hoeveelheid met uitsterven bedreigde of unieke dieren goed te kunnen beschermen, is het belangrijk juist die gebieden te bewaken die daarvan ook de meeste herbergen.

De gebieden bevinden zich bijna allemaal rond de evenaar tussen de noordelijke Kreeftskeerkring en de zuidelijke Steenbokskeerkring. 

Onder de beter te beschermen gebieden vallen bijvoorbeeld de Galapagoseilanden met onder andere de bekende galapagosreuzenschildpad en vele andere endemische soorten. Maar ook het Udzungwa Mountains National Park in Tanzania met bijzondere nevelwouden.

Uiteindelijk bleven er achtenzeventig plaatsen over om extra goed te beschermen. Tezamen herbergen die gebieden meer dan de helft van 600 wereldwijd bedreigde vogels, amfibieën en zoogdieren.

Hoop

Beschermde gebieden zijn de belangrijkste hoop op het kunnen waarmaken van de ambitieuze doelen die er gesteld zijn voor het behoud van zoveel mogelijk biodiversiteit, maar als al die gebieden alleen in naam bestaan en verder geen bescherming genieten, heeft het weinig zin, schrijven de onderzoekers.

"We hopen dat begeleiding samen met de specifieke gegevens uit de studie zal helpen om beschermde gebieden effectiever en beter te kunnen beschermen om zo de mondiale biodiversiteit te behouden," besluiten de onderzoekers hun paper.

Science publiceerde recentelijk ook een dergelijk onderzoek naar planten met een vergelijkbare uitkomst.