Wetenschappers hebben de grammatica van een nieuwe, unieke taal in kaart gebracht in Australië. 

Het zogenoemde Light Warlpiri wordt gesproken in een kleine gemeenschap in de Tanamiwoestijn in het noorden van Australië.    

De taal is ongeveer dertig jaar geleden ontstaan uit een mengelmoes van Engels en de lokale talen Warlpiri en Kriol die in eerste instantie alleen door kinderen werd gesproken. In de loop der jaren kreeg het taaltje echter een eigen grammaticale structuur met zeer bijzondere constructies.

Dat schrijven onderzoekers van de Universiteit van Michigan in het wetenschappelijk tijdschrift Language.

Grammatica

Het Light Warlpiri is nu voor het eerst nauwkeurig gedocumenteerd door onderzoekster Carmel O'Shanessy, terwijl ze veldonderzoek deed in Tanamiwoestijn. Ze ontdekte dat de structuur van de werkwoorden leek op Engels en Kriol, maar dat de grammatica van zelfstandige naamwoorden meer verwant is aan het Warlpiri. 

Vermoelijk is de nieuwe taal ontstaan doordat volwassenen die in hun jeugd een mix van Engelse en lokale talen spraken hun zelf ontwikkelde mengvorm aan hun kinderen begonnen te doceren.

Niet-toekomstige tijd

Het gebeurt bijna nooit dat het gebruik van werkwoorden en zelfstandige naamwoorden in een taal is te herleiden tot twee verschillende andere talen. Ook komt het zelden voor dat een nieuw taalkundig systeem ontstaat uit meer dan twee andere talen.

Het Light Warlpiri bevat ook enkele bijzondere nieuwe structuren, zoals de vorm 'yu-m'. Deze werkwoordsvorm lijkt op het Engelse 'I'm', maar slaat op 'jij' in de zogenoemde niet-toekomstige tijd.  

Nieuw systeem

Waar het Engelse I'm betrekking heeft op de tegenwoordige tijd, verwijst 'yu-m' naar zowel de tegenwoordige tijd als het verleden, maar niet naar de toekomst. Het betekent dus letterlijk: jij bent en was.

"Deze structuur komt niet voor in de talen waar het Light Warlpiri van afstamt", verklaart O'Shanessy op nieuwssite LiveScience. "Dat is één van de redenen waarom we Light Warlpiri zien als een volledig nieuw linguïstisch systeem."