Wetenschappers hebben het gen ontdekt dat ervoor zorgde dat de haan in de loop van de evolutie zijn penis verloor.

Een gen met de naam Bmp4 blokkeert de groei van de penis bij jonge mannelijke kippen als ze nog in het ei zitten.

Het genetische proces dat in gang wordt gezet door deze genvariant zorgt ervoor dat de cellen in het geslachtsorgaan van de dieren afsterven, waardoor er alleen een opening overblijft, een zogenoemde cloaca.

Dat melden onderzoekers van de Universiteit van Florida in het wetenschappelijk tijdschrift Current Biology.

Embryo's

De wetenschappers kwamen tot hun bevindingen door de groei van kippenembryo's in hun laboratorium te bestuderen en dat te vergelijken met de ontwikkeling van eendenembryo's. De mannetjes van deze vogelsoort hebben wel een penis.

In het begin verloopt de ontwikkeling van mannelijke eendenembryo's en mannelijke kippenembryo's ongeveer gelijk. Bij beide diersoorten vormt zich een bultje op de plek van het geslachtsorgaan.

Na enkele dagen verdwijnt dit bultje echter weer bij de kippen, terwijl het bij eenden uitgroeit tot een penis. De wetenschappers ontdekten dat het gen BMP 4 bij kippen zorgt voor de aanmaak van een eiwit dat zich verspreidt over de genitale zwelling en de groei van een penis blokkeert.

Cloacale kus

Om te testen of het eiwit daadwerkelijk deze functie had, injecteerden ze de stof ook in de genitaliën van jonge eenden. Ook bij deze vogels stopte de ontwikkeling van de penis vervolgens.

Hanen zijn niet de enige vogels die in de loop van de evolutie hun penis verloren. De meeste mannelijke vogels hebben geen uitstekend geslachtsorgaan. De dieren planten zich voort door hun cloaca tegen de lichaamsopening van het vrouwtje te wrijven, een beweging die ook wel een 'cloacale kus' wordt genoemd. 

De ontdekking van het gen dat de ontwikkeling van de penis bij kippen blokkeert, kan volgens de onderzoekers leiden tot een beter begrip van geboortedefecten aan menselijke penissen.

Nieuwe inzichten

"De genitaliën worden veel vaker getroffen door geboortedefecten dan andere organen", verklaart hoofdonderzoeker Martin Cohn van de Universiteit van Florida op BBC News. "Door dit onderzoek kunnen we misschien nieuwe inzichten verwerven in de mogelijke oorzaken van deze misvormingen."