AMSTERDAM - Uilen kunnen hun kop 270 graden draaien zonder daarbij hun eigen bloedvaten af te knellen of te beschadigen. Dat lukt hen dankzij vier aanpassingen.

Die ontdekking deden biologen van de Johns Hopkins Universiteit in het Amerikaanse Baltimore. Met de visuele uitwerking van die ontdekking wonnen ze de posterwedstrijd van de International Science & Engineering Visualization Challenge, georganiseerd door de National Science Foundation.

Ze bestudeerden overleden sneeuwuilen, gestreepte bosuilen en grote gehoornde uilen. Met behulp van een CT-scanner brachten ze het bloedvatsysteem en skelet van de uilen in kaart. Vervolgens spoten ze vloeibaar plastic in de bloedvaten lieten dat uitharden en ontleedden toen de uilen.

Daarbij kwamen ze erachter dat de slagaders die bloed van het hart naar het brein transporteren, door grote gaten in de nekwervels lopen. Hierdoor ontstaat meer ruimte voor het draaien van de nek dan bijvoorbeeld bij mensen, waar die gaten zo'n tien keer krapper zijn.

Wervelslagader

Daarnaast komt de wervelslagader bij uilen hoger het hoofd binenn dan met een minder soepele nek bedeelde vogels, wat ook meer ruimte geeft voor de draai.

Verder ontdekten de onderzoekers extra bloedvaatjes die een soort sluiproute kunnen vormen wanneer een van de hoofdvaten wordt dichtgeknepen. Op deze manier zijn de slagader die door de nek lopen met elkaar verbonden.

Zwellingen

Ook blijken de uilen over opvallende zwellingen te beschikken in hun slagaderen, waarin extra bloed wordt opgeslagen om de hersenen tijdens het extreme gedraai alsnog van zuurstof te kunnen voorzien. Zulke reservoirs waren nog nooit eerder ontdekt.

Uilen hebben veel voordeel van het feit dat ze hun hoofd zo ver kunnen draaien. Het geeft hen de mogelijkheid de omgeving te scannen zonder hun lichaam en daarmee mogelijk de tak waarop ze zitten te bewegen.