AMSTERDAM - Een zogeheten hongerbuik wordt niet veroorzaakt door een eiwittekort, maar door een ontregeling van de darmflora.

Dat concluderen Amerikaanse onderzoekers in de nieuwste online editie van Science.

Dezelfde wetenschappers hadden eerder ontdekt dat overgewicht samenhangt met een veranderde samenstelling van de darmflora. Nu tonen ze aan dat darmbacteriën ook bij ondervoeding een rol spelen.

De wetenschappers voerden hun onderzoek uit met kinderen uit Malawi die leden aan kwashiorkor. Dat is ondervoeding die wordt gekenmerkt door het bekende uitpuilende 'hongerbuikje'. Verder hebben kinderen met kwashiorkor onder meer huidklachten en zijn ze oververmoeid.

Eiwitten

Kwashiorkor gaat vaak samen met een tekort aan eiwitten, maar lang niet alle kinderen die weinig eiwitten binnenkrijgen ontwikkelen een hongerbuikje. Daarnaast helpt helpt een flink eiwitdieet niet bij alle kinderen het hongerbuikje te verhelpen.

De Amerikanen bestudeerden 317 tweelingen gedurende hun eerste drie levensjaren. Die zijn genetisch identiek en eten vrijwel hetzelfde. Toch kreeg bij 43 procent van de tweelingen één van de twee leden kwashiorkor, terwijl in slechts 7 procent dat bij beide kinderen het geval was.

De tweelingen met één hongerbuikje kregen een stevig eiwitdieet voorgeschoteld. Zowel de kinderen met als zonder hongerbuikje kwamen flink wat kilo's aan, maar nadat ze weer een paar weken hun gewone eetpatroon hadden gevolgd, viel het gewicht van de hongerbuikkinderen verder terug dan dat van hun tweelingbroertjes en -zusjes.

Darmflora

Uit een analyse van hun poep bleek dat deze kinderen bovendien op latere leeftijd over een minder gevarieerde darmflora beschikten dan hun gezonde broertjes en zusjes. Ze waren waarschijnlijk zo verzwakt geweest, dat ze hun darmflora niet in balans konden houden.

Hiermee was nog geen oorzakelijk verband aangetoond tussen de darmflora en ondervoeding. Daarom namen de wetenschappers darmflora van de tweelingen en transplanteerden die naar muizen zonder eigen darmflora.

Gaven ze die muizen vervolgens een dieet dat leek op het gewone Malawische voedsel, dan verloren de dieren die waren opgezadeld met kwashiorkordarmflora meer gewicht dan hun soortgenoten met darmflora afkomstig van gezonde kinderen.

Volgens de onderzoekers toont dit aan dat hongerbuikjes niet zomaar op te lossen zijn door eiwitrijker te gaan eten. Een deel van de schade zal op een andere manier moeten worden hersteld, bijvoorbeeld door voedsel dat de gunstige darmbacteriën doet terugkeren.