AMSTERDAM - Mensen die een leven lang twee talen spreken, behouden flexibiliteit in het denken tot op hogere leeftijd.

Hun hersenen werken efficiënter dan die van ééntalige ouderen, blijkt uit hersenscans.Dat schrijven onderzoekers van de Universiteit van Kentucky in the Journal of Neuroscience.

Oudere mensen zijn minder flexibel ze in hun denken en handelen dan jonge. Ze wisselen bijvoorbeeld moeilijker tussen twee taken die grote aandacht vereisen. Nu blijkt dat mensen die sinds hun jeugd dagelijks twee talen gebruiken hier minder last van hebben, doordat hun hersenen efficiënt blijven werken.

Zeventig proefpersonen kregen, terwijl ze in een MRI-scanner lagen, twee computertaken die elkaar op onverwachte momenten afwisselden. In de ene taak verschenen vormen op een scherm, in de andere taak kleuren.

Proefpersonen moesten de vormen en kleuren zo snel mogelijk herkennen. Ouderen die twee talen spraken konden dit veel sneller dan ouderen die slechts een taal spraken.

Wisselen

Bijzonder was dat de tweetalige ouderen niet alleen sneller waren in het herkennen van de vormen en kleuren, maar dat het wisselen tussen de twee taken hun hersenen ook minder energie kostte.

Voor het wisselen tussen het herkennen van vormen en van kleuren zijn een handvol hersengebieden nodig, verdeeld over het brein. Tweetalige ouderen bleken bij dit wisselen minder van deze hersengebieden gebruik te maken dan eentalige ouderen.

Het overstappen van de ene op de andere taak ging bij tweetaligen bijna automatisch. De eentalige ouderen daarentegen moesten alle hersengebieden vol inzetten en juist veel moeite doen voor het wisselen tussen vorm- en kleurherkenning.

Een paar jaar geleden werd al bekend dat tweetaligheid de hersenen beschermt tegen enkele andere aspecten van veroudering en zelfs het ontstaan van dementie vertraagt. Maar het was onbekend hoe dat kan.

Getraind

De onderzoekers denken nu dat de hersenen getraind worden door het vaak wisselen tussen twee talen. In de hersenen van tweetalige mensen zijn altijd twee talen actief.

Het brein is voortdurend bezig om uit de omgeving en context op te maken welke taal gebruikt moet worden en welke taal onderdrukt. Dat is een complexe taak. De onderzoekers denken dat deze training het brein efficiënter maakt en het uitvoeren van simpelere taken vergemakkelijkt, zoals het wisselen tussen het herkennen van vormen en kleuren.